فصل سوم : مواد و روش ها
3-1- موقعیت سالن پرورش 49
3-2- روش انجام آزمایش49
3-3- مدل آماری50
3-4- جیره های غذایی51
3-5 – روش های اندازه گیری صفحات مختلف تولیدی51
3-5-1- غذای مصرفی51
3-5-2- افزایش وزن بدن52
3-5-3- ضریب تبدیل غذایی52
3-5- 4- هزینه غذا جهت 1 کیلوگرم افزایش وزن52
فصل چهارم : نتایج
4-1-1- عملکرد خوراک مصرفی56
4-1-2- عملکرد افزایش وزن روزانه57
4-1-3- عملکرد ضریب تبدیل غذایی در دوره های مختلف و کل پرورش58
4-2- بررسی هزینه غذا جهت یک کیلوگرم افزایش وزن بدن در کل دوره 59

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری
5-1-بحث62
5-2-1-میانگین خوراک مصرفی روزانه62
5-2-2-میانگین افزایش وزن روزانه63
5-2-3- ضریب تبدیل غذایی64
5-3-بررسی هزینه غذا جهت یک کیلو گرم افزایش وزن بدن در کل دوره65
نتیجه گیری66
پیشنهادات66
منابع67
فهرست جداول
عنوانشماره صفحه
جدول 1-1-جمعیت مناطق مختلف جهان در بازه زمانی4
جدول 1-2-تولیدات بخش دامداری و مرغداری5
جدول 2-1-تنوع ترکیب شیمیایی 59 نمونه ذرت11
جدول 2-2- انرژی قابل متابولیسم، میزان پروتئین کنجاله سویا15
جدول 2-3-نیازهای کلسیمی و فسقری جوجه های گوشتی19
جدول 2-4-منابع حاوی کلسیم و فسفر جوجه های گوشتی 20
جدول 3-1- دمای سالن در هفته ها49
جدول 3-2- زمان و نوع و روش واکسیناسیون50
جدول 3-3- جیره استفاده شده با انواع مکمل دو قلو53
جدول 3-4- آنالیز مکمل های دو قلو54
جدول4-1- مقایسه میانگین های خوراک (بر حسب گرم)56
جدول4-2- مقایسه میانگین های افزایش وزن در هفته ها (بر حسب گرم)57
جدول 4-3- مقایسه میانگین های ضریب تبدیل غذایی پرورش ( بر حسب گرم)59
جدول 4-4- بررسی هزینه غذا جهت یک کیلو گرم (برحسب ریال)60
چکیده
این آزمایش به منظور بررسی تاثیر مصرف مکمل 5/0 درصد مرغ گوشتی بر عملکرد جوجه های گوشتی تغذیه شده با جیره های برپایه ذرت و سویا در مراحل رشد، پایانی و کل دوره پرورش بر روی بستر انجام گرفت. تعداد 240 قطعه جوجه گوشتی نر راس ( 308 ) در قالب طرح کاملاً تصادفی به 16 گروه 15 قطعه ای با جهار تیمار و چهار تکرار تقسیم شدند.تیمارها با یک جیره یکسان بر اساس توصیه NRC( 1994) و انرژی و پروتئین یکسان تغذیه شدند. چهار تیمار به ترتیب حاوی مکمل 5/0 درصد مرغ گوشتی سواد کوه، مکمل 5/0 درصد مرغ گوشتی اوای کاسپین شمال، مکمل 5/0 درصد مرغ گوشتی داروسازان و مکمل 5/0 درصد مرغ گوشتی آمینه گستر بود. آب و خوراک در مدت انجام آزمایش به طور آزاد در اختیار جوجه ها قرار گرفت. صفات مورد مطالعه شامل خوراک مصرفی، افزایش وزن، ضریب تبدیل غذایی و صفات لاشه برای دوره های آغازین، رشد، پایانی و کل دوره بود. تجزیه تحلیل آماری صفات مورد بررسی نشان داد که خوراک مصرفی، افزایش وزن و ضریب تبدیل غذایی در کل دوره معنی دار بود (p<0/05 ). بطوری که جیره حاوی مکمل 5/0 درصد مرغ گوشتی آمینه گستر کم ترین، و سایر تیمارها بدون داشتن تفاوت معنی دار بیشترین مصرف خوراک و افزایش وزن را نشان دادند. در کل دوره جیره های حاوی مکمل 5/0 درصد مرغ گوشتی آوای کاسپین پایین ترین ضریب تبدیل غذایی را داشت. هم چنین کم ترین هزینه جهت یک کیلوگرم افزایش وزن در کل دوره، مربوط جیره حاوی مکمل 5/0 درصد مرغ گوشتی آوای کاسپین با 26664 ریال، و سایر تیمارها به ترتیب جیره حاوی مکمل 5/0 درصد مرغ گوشتی آمینه گستر با 28093 ریال، جیره حاوی مکمل 5/0 درصد مرغ گوشتی داروسازان با 28085 ریال، و مکمل 5/0 درصد مرغ گوشتی سواد کوه با 27914 ریال، بیشترین هزینه را داشتند. بنابراین می توان گفت که استفاده از مکمل 5/0 درصد مرغ گوشتی آمینه گستر از نظر اقتصادی مقرون به صرفه می باشد.
کلمات کلیدی: مکمل سواد کوه، مکمل آمینه گستر، مکمل آوای کاسپین شمال، مکمل داروسازان
فصل اول
(مقدمه)
فصل اول: مقدمه
1-1 مقدمه:
تأمین غذای موردنیاز هر جامعه‌ای از مهم‌ترین پیش‌نیازها جهت نیل به توسعه بیشتر است. در سال 2010، جمعیت جهان به حدود 7 میلیارد نفر رسید که در میان مناطق مختلف، قاره آسیا بیشترین سهم را در این افزایش جمعیت دارا می‌باشد (جدول 1-1). با رشد فعلی جمعیت در جهان پیش بینی می‌شود که جمعیت جهان در سال 2025 به 8.5 و در سال 2050 میلادی به مرز 10 میلیارد نفر برسد. تقریباً تمامی رشد جمعیت در آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین رخ خواهد داد که ایران نیز بخشی از آن است. افزایش جمعیت به معنی تخلیه شدید منابع طبیعی و نهایتاً گسترش فقر و گرسنگی در دنیا است. این رشد روزافزون جمعیت، تأمین نیاز غذایی بشر را بیش از پیش با مشکل مواجه خواهد ساخت و تأمین غذای بشر از ضروری‌ترین مسائلی است که باید مورد توجه قرار گیرد در غیر این صورت فقر غذایی و بحران دست‌یابی به غذا، بشر را با مشکلی بزرگ مواجه خواهد ساخت. پروتئین در بین مواد مغذی مورد نیاز انسان از لحاظ تأمین سلامتی از الویت خاصی برخوردار است. پروتئین از مواد غذایی اساسی مورد نیاز بدن است، سازمان خوار و بار جهانی، حداقل پروتئین حیوانی مورد نیاز جهت تأمین سلامت انسان‌ها را 30 گرم در روز اعلام کرده است که باید از منابع حیوانی مختلف تأمین گردد. در ایران این رقم حدود 20 گرم است و بنابراین پروتئین سرانه دریافتی در کشور 30 درصد پایین‌تر از رقم توصیه شده است. با توجه به رشد جمعیت در کشور که آمارها بیانگر آن است که جمعیت کشور ما هر 30 سال دو برابر می‌گردد، تأمین غذای مورد نیاز چنین جمعیتی و رفع نیازهای پروتئینی آنها، لازمه بهبود شیوه‌های مدیریتی بخش‌های تولیدی به ویژه مدیریت تغذیه در بخش مرغداری است. پرورش طیور گوشتی به دلیل کوتاه بودن چرخه تولید، راندمان بالای مصرف غذا و تولید توده زنده زیاد در هر واحد تولیدی دارای اهمیت زیادی است. به علت محدودیت مراتع و پوشش گیاهی در کشور، تأمین پروتئین کافی با افزایش تولید گوشت قرمز عملاًٌ مشکل و حتی غیر ممکن است. از سوی دیگر بیماری‌های مختلف ناشی از مصرف گوشت قرمز و اثرات مفید تغذیه با گوشت سفید مانند گوشت مرغ موجب توجه خاصی به بخش مرغداری شده است. از سال 2002 تا 2008، تولید گوشت طیور در ایران در میان تولیدات بخش دامداری و مرغداری، بیشترین رشد را داشته است (جدول 1-2). صنعت مرغداری گوشتی یکی از مجموعه های عمده بخش کشاورزی ایران محسوب می گردد. این صنعت با تولید بیش از یک میلیون تن گوشت مرغ نقش مهمی در تامین پروتئین مورد نیاز کشور به عهده دارد. به علاوه، گوشت مرغ یکی از اقلام مهم در سبد خانوارها محسوب می شود، بطوری که با مصرف سرانه سالانه 87 کیلوگرم، رتبه اول را در میان گروه گوشت‌ها به خود اختصاص داده است. همچنین از لحاظ سهم هزینه‌ای 27 درصد از هزینه‌های گروه گوشت های سبد خانوارها را تشکیل می دهد(کمالزاده و همکاران، 2009).
با تحولی که در سه دهه اخیر در صنعت مرغداری ایران به وقوع پیوسته، گوشت مرغ به یک کالای ضروری خانوارها تبدیل شده و به عنوان یکی از مهم ترین منابع تامین پروتئین خانوارها مطرح گردیده است. صنعت مرغداری در امر تأمین مواد غذایی و اقتصاد کشور تأثیر به سزایی دارد و از طرفی ساده‌تر بودن تولید گوشت سفید در مقایسه با گوشت قرمز مؤید اهمیت این صنعت در رفع پروتئین حیوانی است. بنابراین افزایش تولید گوشت سفید و کاهش موانع موجود در بخش مرغداری از عوامل مهمی است که می‌بایست مورد توجه قرار گیرد و بدین جهت از عمده کارهایی است که باید به آن توجه بنیادی شود و در صورت استفاده درست از امکانات موجود حتی بدون توسعه بیشتر نیز خواهیم توانست ضمن رسیدن به خودکفایی کیفی و کمی به صادرات قابل‌توجه گوشت سفید نیز دست یابیم.
جدول 1-1: جمعیت جهان و مناطق مختلف آن در بازه زمانی (فائو، 2010-1990).
منطقه19901995200020052010سهمآفریقا4/6295/7199/8197/9309/10513/15آمریکای شمالی و مرکزی4279/4559/4819/5064/5327/7آمریکای جنوبی8/2925/3174/3413/3659/3886/5آسیا3/331848/34375/368839299/41502/60اروپا3/7222/7282/7295/7262/7225/10اقیانوسیه4/263/283/303/323/345/0جهان3/52821/56874/60917/64908/6890100
جدول 1-2 :تولیدات بخش دامداری و مرغداری(1000 تن) (کمال زاده و همکاران ،2009).
2002200420062008رشد سالانه (درصد)گوشت طیور5/94112371329156511تخم‌مرغ5476456997275/5شیر58776720774987722/8گوشت قرمز6/7419/7741/8388709/2در همه رشته‌ها به ویژه متخصصین بخش کشاورزی که به عنوان زیربنای اقتصاد مطرح است می‌بایست سعی کنند که با استفاده از امکانات موجود در مملکت، حداکثر تلاش را در جهت افزایش تولید بنمایند. لازم به ذکر است که صنعت پرورش طیور در کشور ما نسبتاً نوپا است و طی 5 یا 6 دهه اخیر پا به عرصه وجود نهاده و تکامل پیدا کرده است. قبل از آن فراورده‌هایی نظیر گوشت و تخم‌مرغ در روستاها تولید و وارد بازار مصرف می‌گشت. بعد از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی، همگام با رشد فرهنگ دامپروری در کشور، صنعت طیور نیز چه به لحاظ کیفیتی و چه به لحاظ کمی، پیشرفت‌های چشمگیری داشته است. در واحدهای پرورش طیور، بخش اعظم هزینه‌ها مربوط به هزینه‌های خوراک است که حدود 75 درصد هزینه‌ها را به خود اختصاص می‌دهند. در چند دهه اخیر، پیشرفت‌های بخش انتخاب ژنتیکی منجر به تولید آمیخته‌هایی از جوجه‌های گوشتی گردیده است که در مدت زمان کوتاهی رشد می‌کنند. اگرچه این انتخاب ژنتیکی از برخی جهات مانند کوتاه کردن زمان رشد و سرعت بخشیدن به آن دارای اثرات مفیدی بوده است اما موجب تجمع چربی‌ها، بد فرمی پاها، بیماری‌های متابولیکی مانند آسیت و سندروم مرگ ناگهانی گردیده است. بنابراین امروزه توجهات مجدداً به بهبود شیوه‌های تغذیه‌ای در پرورش جوجه‌های گوشتی جلب گردیده است. مکمل دوقلو از جمله مواد مهم مورداستفاده جهت بهبود تغذیه جوجه‌های گوشتی می‌باشند. مکمل دوقلو مجموعه‌ای متراکم از مواد اصلی موردنیاز جهت تولید دان هستند. بخش زیادی از مواد مورداستفاده در تغذیه جوجه‌های گوشتی از قبیل مکمل های دوقلو با صرف هزینه‌های زیاد و با مشکلات عدیده ارزی وارد مملکت می‌گردند. یافتن راهی که بتواند از طریق کاهش هزینه‌های تولید،حتی اندکی از هزینه‌های تولید بکاهد، بی‌تردید تأثیر بسیار چشمگیری بر روی سوددهی این تولید و بهبود وضعیت اقتصادی کشور خواهد گذاشت. چنانچه بتوانیم مواد خوراکی موردنیاز در این صنعت را در کشور تأمین کنیم، مشکل بزرگی از مملکت حل می‌گردد. در داخل کشور مکمل های مختلفی برای تغذیه طیور تولید می‌گردد که دارای کارایی قابل‌رقابت با مکملهای وارداتی می باشند می‌توان آنها را جایگزین انواع وارداتی نمود. استفاده از مکمل های ساخت داخل کشور، علاوه بر صرفه‌جویی در هزینه‌های مرغدار، در سطح کلان نیز از طریق کاهش خروج ارز از کشور و از بین‌رفت بازار سیاه برای خرید مکمل های وارداتی، دارای منافع زیادی خواهد بود. یکی از راهکارهای مؤثر در رفع موانع موجود توجه به اهمیت تحقیقات و از آن مهم‌تر ترویج و توسعه فرهنگ استفاده از نتایج تحقیقات و یا به عبارت دیگر فرهنگ تحقیق برای ترویج است. در این رابطه به نظر می‌رسد که نتایج تحقیقاتی که موضوع آنها برخواسته از نیاز یک صنف باشد (تحقیقات کاربردی) با سهولت بیشتری موردتوجه و استفاده دست‌اندرکاران آن صنف قرار می‌گیرد. در واقع موضوع تحقیق حاضر به همین جهت و با توجه به اهمیت حمایت از تولیدات داخلی با اهداف زیر صورت گرفت:
مقایسه چهار نوع پریمکس ویتامینه و معدنی بر عملکرد جوجه های نر گوشتی.
تعیین مناسب ترین پریمکس ویتامینه و معدنی در تغذیه جوجه های نر گوشتی.
ارزیابی هر یک از پریمکس های ویتامینه و معدنی در جیره جوجه های نر گوشتی.

فصل دوم
(کلیات و بررسی منابع)
2-1- عملکرد طیور
عملکرد طیور به فاکتورهای مختلفی بستگی دارد که میتوان به لاین، جنس، سن طیور و شرایط محیطی نظیر درجهحرارت، تهویه و تغذیه اشاره نمود. در این رابطه نقش تغذیه بسیار مهم است زیرا تغذیه مناسب میتواند اثرات منفی شرایط محیطی و غیره را تعدیل کند.
2-2- مواد اولیه جهت تأمین انرژی
مواد مختلفی جهت تأمین انرژی و پروتئین در جیره غذایی طیور مورداستفاده قرار می‌گیرند که می‌توان به گندم، جو، سورگوم و ذرت به عنوان منابع تأمین‌کننده انرژی اشاره نمود. این مواد بیشتر شامل دانه‌هایی هستند که مقدار کربوهیدرات آنها زیاد است و در این میان ، ذرت بیشترین مورد استفاده را در تغذیه جوجه‌های گوشتی دارا می‌باشد.
2-2-1- ذرت
ذرت عمده ترین غله مورداستفاده در جیره های غذایی طیور می باشد و معمولا به خاطر مقدار زیاد آن در جیره مهمترین منبع انرژی نیز به شمار می آید. این عمدتاً به دلیل آن است که منبع انرژی آن به صورت نشاسته است که دارای قابلیت هضم بالایی در طیور می‌باشد علاوه براین به راحتی قابل پلت شدن بوده و در نتیجه منبعی با دانسیته بالا از انرژی به سهولت قابل استفاده به شمار می‌رود و از وجود فاکتورهای ضد تغذیه‌ای عاری می‌باشد(یعقوب فر و نوری،1390). ذرت دارای کربوهیدرات بالایی است که قسمت عمده آن نشاسته قابل‌هضم است و الیاف کمی دارد. همچنین مقدار روغن آن و در نتیجه انرژی قابل‌متابولیسم آن بالا است. تمامی دانه‌های غلات به جز گندم، انرژی کمتری در مقایسه با ذرت دارند. روغن ذرت دارای اسیدهای چرب غیراشباعی بوده و منبع خوبی از اسید لینولئیک است. (رابرت بلر1، 1391). ذرت حدود 4 درصد روغن دارد که 50 درصد آن اسید لینوئیک است. واریته‌های جدید ذرت حاوی 6 الی 8 درصد روغن و 2 الی 3 درصد پروتئین اضافی هستند (اقبالی، 1391).انرژی ذرت از سالی به سال دیگر متغیر میباشد. مقدار انرژی موجود در ذرت با برداشت دیرهنگام آن بسیار کاهش مییابد زیرا محتوای نشاسته آن نسبتاً بیشتر و غلظت چربی موجود در آن کمتر میشود. اگر ذرت خیلی زود برداشت شود (40% رطوبت) مقدار انرژی جیرهای آن نسبتاً پایینتر است. تفاوت، 50 کیلوکالری / کیلوگرم بر اساس ماده خشک است. شرایط موجود در زمان خشککردن دانه به نظر میرسد اثری روی مقدار انرژی جیرهای نداشته باشد. شرایط برداشت ممکن است اثر کمی بر روی انرژی ذرت داشته باشد. به طور کلی نشاسته ذرت در مقایسه با غلات دیگر دارای بالاترین قابلیت هضم (98%) در پرندگان است. ذرت از نظر پروتئین کمبود دارد. میزان نوسان پروتئین پایین است ( خطای استاندارد 7 گرم در کیلوگرم پروتئین خام). بعلاوه پروفیل اسیدآمینهای ذرت با کمبودهایی که از نظر لیزین همراه با تریپتوفان و مازاد لوسین دارد بسیار نامتوازن میباشد. پروفیل اسیدآمینهای بستگی به مقدار پروتئین غلات دارد، هنگامیکه پروتئین ذرت بالاتر باشد مقادیر نسبی لیزین، اسیدهای آمینه گوگرددار و آرژنین کمتر شده و اسید گلوتامیک و لوسین افزایش مییابد. این امر در حقیقت مربوط به سطوح بیشتر گلوتلینها ( گلوتن) است که مخصوصاً جزء پروتئینهای ذخیرهای نامتوازن است. کلسیم ذرت خیلی کم (حدود03/0 درصد) ولی فسفر آن بالا (25/0تا 3/0 درصد) است. اگرچه به صورت فیتات بوده و برای طیور قابلیت استفاده چندانی ندارد. در نتیجه مقدار زیادی فسفر به مدفوع راه یافته و به محیط انتقال می‌یابد. می‌توان از آنزیم فیتاز در جیره استفاده کرد و یا از ذرت‌های کم فیتات استفاده کرد که در مقایسه با ذرت معمولی، فیتات کمتری دارد. در شرایطی که تغذیه منحصراً با دانه غلات صورت میگیرد کمبود کلسیم وسدیم ممکن است رخ دهد. واریتههای متنوعی از ذرت وجود دارد که عمدتاً ناشناخته باقی مانده و به ندرت در تغذیه طیور مورد استفاده قرار میگیرند. علاوه بر اینها، واریتههای دیگری از ذرت به دلیل ساختمان ویژه نشاسته موجود در آنها که حالت واکسی دارد و از نظر آمیلوپکتین غنی است (100% به جای 70% ذرت معمولی) توسعه پیدا کردهاند. تغییر مذکور در ساختمان نشاسته هیچ تأثیری بر ارزش غذایی ذرت برای طیور ندارد. بالاخره واریتههایی از ذرت وجود دارد که میزان گزانتوفیل در آنها بسیار پایین بوده و به همین دلیل معمولاً کمتر مورد بهرهبرداری قرار میگیرند (یعقوب فر و نوری، 1390).
(جدول 2-1)، تنوع ترکیب شیمیایی 59 نوع ذرت را نشان میدهد. ذرت بر حسب مقدار ناخالصی، درصد شکستگی خوشهها کپکیبودن آن دستهبندی میشود. نوعی از آن که در تغذیه طیور مورد استفاده قرار میگیرد ذرت زرد است. پروتئین ذرت از لحاظ لیزین و تریپتوفان فقیر است. ذرت دارای مقدار کمی اسیدنیکوتنیک است. مایلو یا ذرت خوشهای نیز در تغذیه طیور مورداستفاده قرار میگیرد انرژی آن کمتر از ذرت است. از نظر ترکیبات شیمیایی تقریباً مشابه ذرت است. به علت وجود اسید تانیک که میزان بیشتر از حد آن در طیور اثر سوء ایجاد میکند کاربرد این دانه نسبت به ذرت محدودتر است (پوررضا، 1370). ذرت به دلیل دارا بودن مقادیر قابل توجهی از عناصر غذایی قابل هضم، منبع مهمی از انرژی در تغذیه طیور گوشتی محسوب میگردد.کاربرد تغذیهای دانههای ذرت در جوجههای گوشتی بالا است و آن هم بر ضریب تبدیل مواد غذایی و هم وزن نهایی تأثیر گذار است. در 20 تا 30 سال اخیر عدهای معتقد بودند که ذرت دارای انرژی فراوانی برای طیور است و اثر منفی بر روی متابولیسم آنها میگذارد. حال آنکه با انجام تحقیقات متعدد امروزه ثابت شده است که اگر چنانچه نسبت انرژی به پروتئین، اسیدهای آمینه و سایر مواد مغذی ضروری متعادل باشد بالا بودن انرژی جیره مشکل چشمگیری ایجاد نمیکند (پوررضا، 1370).
ذرت حاوی غلظت کمی از پروتئین خام (حدود 80 گرم در کیلوگرم) در مقایسه با گندم و جو (حدود 110 گرم در کیلوگرم) میباشد اما ارزش انرژی آن برای طیور بالاتر است (حدوداً 14 در برابر 12.5 مگاژول در کیلوگرم). دلیل عمده این تفاوت در مقدار انرژی میزان بالای نشاسته (بیش از600گرم درکیلوگرم) (ووردینگوهمکاران2، 2001) غلظت نسبتاً پایین پلیساکاریدهای غیرنشاستهای محلول (چوکت3، 1997) میباشد. در واقع ذرت حاوی یک گرم در کیلوگرم پلیساکاریدهای غیرنشاستهای محلول میباشد در حالیکه میزان آنها در گندم، جو و چاودار به ترتیب 24، 45 و 46 گرم در کیلوگرم است (چوکت، 1997). ذرت همچنین غلظت پایینی از سایر فاکتورهای ضد تغذیهای مانند فیتین (اکوئت و پائپ4، 1994)، ممانعتکنندههای تریپسین و لکتین را داراست (کویسون5، 2005). اما اگرچه به نظر میرسد که ذرت به خوبی توسط طیور هضم گردد شواهدی وجود دارد که بیان میکنند که حضور نشاستههای مقاوم میتوانند ارزش انرژی ذرت را محدود سازند. اگرچه ذرت در جیره غذایی طیور عمدتاً به عنوان منبع انرژی لحاظ میگردد اما همچنین، حدود 20% پروتئین در جیره آغازین جوجههای گوشتی را فراهم میسازد. اما پروتئین ذرت توازنی از اسیدهای آمینه را داراست که از لحاظ تغذیهای ضعیف به شمار میرود (پیتر و همکاران6، 2000). ذخایر عمده پروتئین در ذرت زئین و کافرین میباشد (مک دونالد7 و همکاران، 1971). زئین از لحاظ مقداری مهمترین بوده و از لحاظ اسید آمینههای ضروری تریپتوفان و لیزین فقیر میباشد. بنابراین اگرچه ذرت منبع مهمی از انرژی برای طیور به شمار میرود اما مقدار پروتئین ذرت هم از لحاظ کمی و هم از جنبه کیفی ضعیف میباشد (کویسون، 2005). ارزش انرژی ذرت و عناصر غذایی قابل دسترس موجود در آن میتواند متنوع باشد و از لحاظ سطح انرژی میتواند بزرگتر از 162 ± کیلوکالری باشد. دلیل این تنوع ترکیب شیمیایی، مقدار نشاسته، ساختمان نشاسته، محافظت آمیلاز توسط آمیلوپکتین، قرار گرفتن نشاسته در بین ذرات درشت یا ماتریکس لیپید، پروتئین، کربوهیدرات و وجود ممانعتکنندههای آمیلاز و تراکم فیتات باشد (کویسون،2005). ذرت ویتامین‌های کمی نیز دارد ولی مقدار بیوتین و کاروتنوئید آن خوب است. نیاسین در ذرت به صورت باندشده است و چون تریپتوفان (پیش‌ساز نیاسین) آن نیز کم است لذا جیره‌هایی که بر اساس ذرت فرموله شده‌اند از نظر این ویتامین فقیر هستند و باید حتماً از مکمل ویتامینی در جیره استفاده کرد (بل و همکاران8، 1991).
2-3- مواد اولیه جهت تأمین پروتئین
مواد مختلفی جهت تأمین پروتئین در جیره غذایی طیور مورد استفاده قرار میگیرند که میتوان آنها را به دو دسته کلی مواد پروتئینی گیاهی و حیوانی دستهبندی نمود. یکی از مواد پروتئینی گیاهی مهم مورداستفاده در تغذیه جوجههای گوشتی، کنجاله سویا میباشد.
جدول2-1-تنوع ترکیب شیمیایی 59 نمونه ذرت (کویسون، 2005).
نسبت آمیلوز: آمیلوپکتین روغن (گرم در کیلوگرم) پروتئین خام(گرم در کیلوگرم) نشاسته(گرم در کیلوگرم) 31/0 44 3/80 674 میانگین 05/0 5/4 9/5 23 انحراف معیار 21/0 7/34 71 628 حداقل 44/0 4/52 5/94 720 حداکثر
2-3-1- کنجاله سویا
سویا متداولترین دانه روغنی به کار رفته در تغذیه طیور است. دانه سویا دارای 36 تا 37 درصد پروتئین خام است در حالیکه پروتئین خام کنجاله سویا بسته به کارایی فرایند روغن‌گیری و بقایای پوسته سویا به 41 تا 50 درصد می‌رسد. گروهای دیگری از کنجالههای سویا نیز وجود دارند که استفاده از آنها به گونههایی که قادر به تحمل یا استفاده از اجزاء فیبری هستند محدود میگردد. این نوع کنجالهها ارزش تغذیهای متفاوتی در مقایسه با سویای 50 برای طیور دارند، زیرا بخش فیبری آنها فاقد ارزش تغذیهای است. روغن سویا دارای مقدار قابل‌توجهی از اسیدهای چرب غیر اشباع و مقداری اسید چرب اشباع‌شده است. از آنجائیکه الیاف خام دانه سویا زیاد نیست لذا کنجاله‌های آن در مقایسه با سایر دانه‌های روغنی انرژی بالاتری دارند. پروتئین موجود در سویای 50 فوقالعاده قابلهضم است. کنجاله سویا منبع بسیار خوبی از اسیدهای آمینه است. مقدار لایزین موجود در سویا، تنها از لایزین پروتئین نخود، ماهی و شیر کمتر است بعلاوه پروفیل اسیدآمینهای آن نشان میدهد که احتیاجات پرندگان در حال رشد را تأمین میکند زیرا مقدار لیزین، تریپتوفان، ایزولوسین، والین و ترئونین آن بالا بوده و از طرف دیگر دارای نسبت مطلوب از لوسین، ایزولوسین است. با اینحال از نظر اسیدهای آمینه گوگرددار کمبود دارد. کنجاله سویا واقعاً عاری از نشاسته بوده اما مقدار قابل ملاحظهای همیسلولز و مواد پکتینی ( اسید گالاکتورونیک و زنجیرههای آرابنیو گالاکتان) دارد که در دستگاه گوارش طیور هیدرولیز نمیشود. مشکل اصلی در رابطه با کنجاله سویا وجود عامل آنتیتربپسین است. که این عامل در سویا در برابر حرارت مقاوم میباشند (یعقوب فر و نوری، 1390).
کنجاله سویا یکی از منابع درجهیک پروتئینی است که در صنعت مرغداری و دامداری مورد استفاده قرار میگیرد. دلیل عمده محبوبیت سویا به دلیل ترکیب منحصربهفرد اسیدهای آمینه آن میباشد که بر بسیاری از غلات دیگر پیشی میگیرد. (جدول2-2)، انرژی قابل متابولیسم، میزان پروتئین و قابلیت هضم اسیدهایآمینه سویا را در مقایسه با برخی از غلات دیگر نشان میدهد. برای سالهای زیادی یکی از فاکتورهای محدودکننده استفاده از سویا در تغذیه طیور، کمبود اسیدهای آمینه گوگرددار ( متیونین و سیستئین) در آن بود. همچنین برای سالهای زیادی عقیده بر این بود که دانههای سویا از لحاظ برخی از فاکتورهای رشد تعریفنشده فقیر هستند و مواد دیگری مانند پودر ماهی برای نیل به حداکثر عملکرد طیور لازم است. اما مطالعات بعدی نشان داد که بیشتر عکسالعملهای رشدی حاصل از این مواد مانند پودر ماهی به دلیل وجود عناصری مانند سلنیوم و ویتامین 12B بوده است. کیفیت پروتئین سویا توسط( بیکر و همکاران9، 2002) مورد بررسی قرار گرفت. کیفیت پروتئین سویا برای طیور بالا بوده و سویا منبع بسیار خوبی از لحاظ لیزین و تریپتوفان به شمار میآید. غلظت اسید آمینه قابل هضم لیزین در سویا در مقایسه با مقادیر موردنیاز لیزین در جوجهها بیشتر از مقدار موردنیاز میباشد (بیکر و همکاران، 2002). هیچ دانه روغنی دیگری به مانند سویا نمیتواند منبع خوبی از لیزین باشد. اما در مقایسه با اسیدهای آمینه ایدهآل موردنیاز طیور، سویا منبع کاملی از پروتئین نمیباشد. پروتئین سویا از لحاظ متیونین، ترونین و وانیل دچار کمبود میباشد. در واقع تمامی جیرههای غذایی طیور که حاوی سویا هستند میبایست با منبعی از متیونین تکمیل گردند. کنجاله سویا همچنین منبع خوبی از آرژنین است که این امر برای طیور مفید است زیرا آنها نمیتوانند آرژنین را سنتز کنند و نیاز آنها به این اسید آمینه خیلی بیشتر از پستانداران است. نوع غالب کنجاله سویا که در تغذیه جوجههای گوشتی مورداستفاده قرار میگیرد پوستکنده و روغنگیری شده هستند که حاوی حدوداً 48% پروتئین میباشد. کنجالههای دارای پوست حاوی پروتئین کمتری، حدود 45-44% پروتئین میباشند نیز میتوانند در تغذیه طیور مورداستفاده قرار گیرند اما عملکرد رشد، بهویژه راندمان مصرف غذا در جوجههای تغذیه شده با انواع بدون پوست بهتر خواهد بود (یعقوب فر و نوری، 1390). سویا شامل فیبر نیز میباشد که عمدتاً در پوسته آن وجود دارد.( ریبیرو و همکاران10، 2005) نشان دادند که استفاده از سویای حاوی پروتئین بیشتر و فیبر کمتر منجر به افزایش جذب غذا، وزن و تبدیل مواد غذایی گردید.

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

سویای خام دارای بازدارنده های بسیاری است که این بازدارنده ها باعث کاهش قابلیت هضم و قابلیت استفاده از اسیدهای آمینه در طیور، خوک و نشخوارکنندگان می شوند.معمولاً با استفاده از حرارت، میزان این باز دارنده ها کاهش می یابد. حیوانات تکمعدهای به دلیل حضور بازدارندههای تریپسین و سایر فاکتورهای ضدتغذیهای قادر به استفاده مؤثر از سویای خام نمیباشند (ین و همکاران11، 1973). بازدارندههای تریپسین فعالیت تریپسین و کیموتریپسین را کاهش میدهند (راکیس12، 1974). نرخ رشد کاهش یافته و بزرگ شدن لوزالمعده در طیور در نتیجه حضور بازدارندههای تریپسین میتواند حاصل گردد اما این بازدارندهها به سهولت توسط تیمارهای گرمایی از بین میروند (راکیس، 1974). پارسونز و همکاران13، 1992 گزارش کردند که قابلیت هضم حقیقی چند اسید آمینه موجود در کنجاله سویا با افزایش زمان عملآوری بطور خطی کاهش یافت که در این میان لیزین و هیستیدین حساس تر بودند.چنین کاهش چشمگیری در قابلیت هضمی لیزین میتواند عمدتاً ناشی از تشکیل محصولات واکنش میلارد در طی اعمال حرارت باشد(هورل14، 1990). (بالوئن و جانستون15، 1953) گزارش دادند که استفاده از دانه سویای خام در جیره طیور، میانگین طول دوره زندگی را کاهش و دفع متابولیکی اسیدهای صفراوی را افزایش داده، که این امر باعث کاهش قابلیت هضم چربیها میشود. به علاوه لکتین موجود در حبوبات باعث دفع آمیلاز از طریق مدفوع شد و در نتیجه باعث کاهش قابلیت هضم نشاسته می گردد .تغذیه طولانی مدت سویای خام موجب کاهش رشد میشود که علت آن هضم نامناسب پروتئین است(ژانگ و پارسونز16، 1993).
(پاپاداپولوس و واندوروس17، 1988) سویای چربی حرارتدادهشده را در سطح 15% در جیرههای غذایی جوجههای گوشتی به کار بردند و گزارش دادند که وزن بدن در سن 6 هفتگی تحتتأثیر منفی قرار نگرفت. (لیسون و همکاران18، 1987) با به کار بردن سویای چربی حرارتدادهشده در سطح 30% در دوره آغازین و پایانی، کاهش عملکرد در دوره آغازین را گزارش دادند اما اثرات مضر با افزایش سن کاهش یافت.
وقتی که 100% کنجاله سویا با سویای پرچربی حرارتدادهشده جایگزین گردید (کوهان و همکاران19، 1993) گزارش دادند که وزن بدن در سههفتگی کاهش یافت. مقدار انرژی بالای سویای پرچربی، پتانسیل اثرگذاری بر ترکیب لاشه را داراست. (کورانتلی20، 1991) بهبود 3% در عملکرد لاشه مرغهای گوشتی را مشاهده نمود وقتی که میزان سویا به 10% جیره افزایش یافت. سویای چربی میتواند پروتئین و انرژی را یکجا فراهم سازد. (مکایساک و همکاران21، 2005) در مطالعهای در مورد کاربرد سویای چربی برشتهشده بر خروسهای گوشتی گزارش دادند که میزان پروتئین خام پرندگان تغذیه شده با سویای چربی برشتهشده در دوره آغازین، مشابه گروه شاهد بود اما میزان چربی لاشه کمتر بود.
کنجاله سویا از لحاظ مواد معدنی و ویتامین‌ها ( به جز کولین و اسید فولیک) خیلی غنی نیست. حدود دو سوم فسفر موجود در دانه سویا با فیتات باند شده است و برای حیوانات قابل دسترس نیست. این ترکیب همچنین با دیگر مواد و عناصر معدنی از قبیل کلسیم، منیزیم، پتاسیم، آهن و روی باند شده و آنها را از دسترس دستگاه گوارش مرغ‌ها خارج می‌کند(بلر، 1991).
جدول 2-2- انرژی قابل متابولیسم، میزان پروتئین و قابلیت هضم اسیدهای آمینه در کنجاله سویا و سایر دانههای روغنی در تغذیه طیور(جمعیت آکادمی ملی واشینگتن، 1994).
بلغور بادامبلغور دانه کتانبلغور آفتابگردان پوستکندهبلغور کانولابلغور سویای پوستکنده انرژی (کیلوکالری در کیلوگرم)391/24 04/12 495/2 15/2 711/2 پروتئین (درصد)1/55 1/49 8/48 9/40 9/53 قابلیت هضم اسیدهایآمینه آرژنین 84 87 93 90 92 سیستئین 78 73 78 75 82 لیزین 83 67 84 80 91 متیونین 88 73 93 90 92 ترونین 82 71 85 78 88 والین 88 78 86 82 912-3-2- کنجاله کانولا:
کنجاله کانولا برتر از نمونهی قبلی آن کنجاله کلزا است اما هنوز نسبت به کنجاله سویا پایینتر میباشد. یعنی کنجاله کانولا نسبت به کنجاله کلزا دارای انرژی قابل هضم بیشتر، پروتئین بیشتر و کلوکوزینولات کمتری دارد اما نسبت به کنجاله سویا در عوامل قید شده پایینتر میباشد. همچنین کنجاله کانولا در اغلب ویتامینهای گروه B و مواد معدنی ضروری غنی میباشد.
کیفیت پروتئین در کلزا و کانولا را میتوان به چندین روش تعیین کرد. مطالعات بر روی جوجهها، خوکها و موشها بر شرایط عملآوری تأکید داشت. که تنها حداقل گرمای مورد نیاز برای غیرفعال کردن آنزیمها اعمال شود زیرا گرمای زیاد منجر به واکنش میلارد خواهد شد که نامطلوب میباشد.
کنجاله کانولا از بابت لیزین محدود میباشد ولی دارای سطوح بالای متیونین و سیستئین میباشد.مقادیر نشاسته، قندهای آزاد و پلی ساکاریدهای غیرنشاستهای قابل حل بر خوراک کانولاً حدود 15% است. و باید کمک قابل ملاحظهای به هضم انرژی قابل هضم بکند اما اینگونه به نظر میرسد که کربوهیدراتها توسط دیوارههای سلول حفظ میشوند و اینکه کمک واقعی آنها به انرژی قابل هضم نسبتاً کم است (بل22، 1993؛ اسلومینسکی و کامپل23، 1990).
اغلب منابع مربوط به میزان مواد معدنی کنجاله کانولا از مقادیر بدست آمده توسط بل و کیت24 (1991) این مقادیر در یک نظرسنجی جدید توسط بل و همکارانش25 (1999) مجدداً تأکید شدند. اغلب منابع مربوط به میزان مواد معدنی کنجاله کانولا از مقادیر بدست آمده توسط بل و کیت26 (1991) این مقادیر در یک نظرسنجی جدید توسط بل و همکارانش27 (1999) مجدداً تأکید شدند. تانینها در خوراک کانولا در یک محدوده 5/1% تا 3% وجود دارند و در پوسته وجود دارند. و دارای واریتههای دانه قهوهای و دانه زرد هستند که واریتههای دانه قهوهای دارای سطوح بالاتری نسبت به واریتههای دانه زرد هستند. و معروف است تانینها بر آنزیمهای گوارشی تاثیر میگذارند. به ویژه آن دسته از آنزیمهایی که بر هیدرولیز تاثیرگذار میباشند میتارو و همکارانش28 1982 و یاپار وکلاندینین29 (1972). کنجاله کانولا همچنین شامل 3% تا 6% اسید فیتیک میباشد فیتاتها به همراه فیبر بطور گستردهای در میان دانههای غلات و کنجالههای روغنی توزیع میشوند (وارد و ریکرت30، 1986).
2-4- مکملهای مواد معدنی و ویتامینها
جیرههای با پایه ذرت و سویا معمولاً برای تأمین نیازهای انرژی و اسیدآمینه جوجههای گوشتی به کار میروند که معمولاً از لحاظ ویتامینها و مواد معدنی کمیاب کمبود دارند. در نتیجه چنین جیرههایی میبایست با مکملهای معدنی و ویتامینی تقویت گردند (دیهیم و همکاران31، 1993). مواد معدنی و ویتامینها دارای نقشهای بیولوژیک زیادی در بدن هستند و تأمین آنها برای تندرستی و عملکرد بهینه طیور ضروری میباشند.
مکملهای معدنی و ویتامینی ترکیبی از مواد معدنی و ویتامینها هستند که به جیرههای جوجههای گوشتی برای تأمین آن دسته از ویتامینها و مواد معدنی که احتمال کمبودشان در جیرههای غذایی بیشتر محتمل است اضافه میگردند. با توجه به اهمیت اضافه کردن مکملهای مواد معدنی و ویتامینها به جیرههای غذایی طیور امروزه تولید تجاری این مکملها در سراسر دنیا رایج است (اسکات و همکاران32، 1982). همانطوری که قرص، بلوس، مایعات خوراکی، محلولهای تزریقی و غیره جزو اشکال داروئی صنعت تولید داروهای دام و طیور محسوب میشوند یکی از مهمترین و رایجترین اشکال داروئی این صنعت که امروزه در دنیا نگرش و توجه خاصی به آن معطوف شده است شکل فرآوردههای افزودنی به خوراک است که اصطلاحاً به آن مکمل غذایی، پرمیکس میگویند. در خصوص اهمیت این شکل داروئی یا غذایی ذکر این موضوع حائز اهمیت است که امروزه با گسترش پرورش دام وطیور در محیطهای متراکم این حیوانات تحت تأثیر یک سری از عوامل مدیریتی، تغذیهای و استرسهای محیطی و بیولوژیکی قرار میگیرند لذا تأمین نیازهای غذایی و درمانی این حیوانات از طریق جیره غذایی از اهمیت و ارزش فراوانی برخوردار است (شجاعی و نقوی، 1390).
در یک سری از مطالعات، کارایی پروفیل عناصر معدنی کمیاب و ویتامینی مکملها به تنهایی و یا در ترکیب با دورههای آغازین و پایانی مورد ارزیابی قرار گرفته است. این مسئله آشکار است که مکملها توانایی متفاوتی برای حمایت از رشد جوجههای گوشتی در رسیدن به وزن مطلوب بازار دارند. این مسئله بیان شده است که اگر ترکیب مکملها در پرورش جوجههای گوشتی مورداستفاده قرار گیرد میبایست مکمل با کیفیت بهتر در دوره آغازین مورد استفاده قرار گیرد (ادو گووا و همکاران33، 2000).
در چند سال اخیر تحقیقات زیادی در مورد مقدار واقعی احتیاج به ویتامینها و مواد معدنی صورت گرفته است. مؤسسات مختلفی توصیههای متفاوتی از نیازهای مواد معدنی و ویتامینی را برای جوجههای گوشتی انجام میدهند که از آن جمله میتوان به انجمن تحقیقات ملی آمریکا و نیز شرکتهای مختلف سویههای خاص تجاری اشاره کرد (اینال و همکاران34، 2001).

کارخانجات مختلفی به تولید انبوه مکملهای معدنی و ویتامینی اقدام میکنند که در عمل مقدار زیادتری از مواد معدنی و ویتامینها را در تولیدات خود استفاده میکنند(اسدالزمان و همکاران35، 2005). بیش از 55 تا 70 درصد هزینههای پرورشی جوجههای گوشتی مربوط به خوراک مصرفی میباشد که حدود سه درصد از مجموع هزینهها را مواد معدنی و ویتامینها به خود اختصاص میدهند (افشار، 1376).
(نوبخت و همکاران، 1387) گزارش دادند که کاهش یا حذف مکملهای مواد معدنی و ویتامینها از جیره غذایی جوجههای گوشتی در مراحل رشد و پایانی تأثیر معنیداری بر عملکرد و صفات لاشه آنها ندارد. مواد معدنی جزء لاینفک بسیاری از واکنشهای بیوشیمیایی لازم برای ادامه حیات میباشند و همانند ویتامینها و اسیدهای آمینه در ترکیب استخوانها و استحکام آنها و نگهداری بافتهای نرم بدن و تعادل pH و فعالسازی آنزیمها و در نهایت عملکرد طیور نقش بهسزایی را دارا هستند. مواد معدنی برای جذب از دستگاه گوارش نیاز به تجزیه و هضم ندارند و بلافاصله پس از جذب میتوانند مورداستفاده قرار گیرند و در کارکردهای متابولیک و فیزیولوژیک مشارکت نمایند.
مواد معدنی اصلی عبارتند از کلسیم، فسفر، منیزیم، سدیم، پتاسیم و کلر. وجود مواد معدنی کمیاب مانند منگنز، روی، آهن، ید، مس، کبالت و سلنیوم نیز برای برخی کارکردهای اختصاصی آنزیمها در واکنشهای بیوشیمیایی حیاتی است و در جیره غذایی طیور علاوه بر مواد معدنی اصلی، این مواد معدنی کمیاب نیز میبایست وارد گردند.
2-4-1- کلسیم و فسفر
بدلیل ارتباط نزدیک سوخت وساز کلسیم وفسفر به ویژه در استخوان سازی این دو عنصر تواما مورد بحث قرار می گیرند. عملیات فیزیولوژیکی این دو عنصر در بدن گسترده است. در جوجه در حال رشد قسمت عمده کلسیم صرف استخوان سازی می شود در حالی که در مرغ بالغ صرف تشکیل پوسته تخم مرغ مرغ می شود. هم فسفر و هم کلسیم از بدن از طریق ترشحات و مواد دفعی حذف میگردند اما کلیه و امعاء بیشتر مقدار مازاد را از بدن خارج میسازند (کولس36، 1986). این عملکردهای حیاتی فقط زمانی انجام میگیرند که نسبت کلسیم و فسفر در حد 2: 1 نگهداری شود. برهم خوردن توازن این مواد معدنی در جیره میتواند منجر به شرایط پاتولوژی متنوعی شامل نارسایی کلیوی و ایجاد نقرس در مرغها گردد (چانگ و فان37، 1992). غلظتهای بالای کلسیم منجر به بیماری نفروس و نقرس احشایی در جوجههای گوشتی میگردد (پیج و همکاران38، 1979).
پرورش حیوانات به منظور افزایش تولید و نرخ رشد منجر به افزایش استفاده از کلسیم و فسفر شده است. جدول 2-3، میزان موردنیاز کلسیم و فسفر جوجه‌های گوشتی و جدول 2-4 منابع مورداستفاده جهت تأمین این مواد را نشان می‌دهد.
کاربرد گسترده منابع معدنی به منظور تأمین این مواد موجب اختلال در فرآیند فیزیولوژیکی هضم می‌شود. این اختلال می‌تواند بر هضم و جذب غذا تأثیر بگذارد به عنوان مثال ساخت ساختارهای آزاد نمک‌ها مثل کربنات‌ها منجر به اختلاف pH امعاء و بنابراین هضم و جذب ناقص غذا، تغییر در میکروفلور امعاء و تغییر میزان جذب می‌گردد. از سوی دیگر در استفاده از مکمل‌های کلسیم برای تغذیه حیوانات، ضروری است که کلسیم و فسفر جیره در نظر گرفته شود. نرخ‌های نادرست می‌تواند به اندازه فقدان این عناصر مضر باشد. یکی از منابع مهم کلسیم کربنات کلسیم است که 2.5 درصد کربنات دارد و ساختمان کربنات می‌تواند در pH سیستم هضم مؤثر باشد. از سوی دیگر هضم و جذب کلسیم باید در محیط اسیدی رخ دهد (اسکینر39، 1992). کمبود فسفر در ابتدا موجب کاهش غلظت فسفات پلاسمای طیور می‌گردد. کمبود شدید فسفر موجب از دست دادن اشتها، ضعف و مرگ طی 10 تا 12 روز می‌گردد(انسلمی40، 2003).
(نامینی و همکاران41، 2012) گزارش دادند که کاربرد مقادیر پایین فسفر قابل‌استفاده (251/0، 200/0 و 145/0 درصد) موجب کاهش معنی‌دار فسفر و افزایش معنی‌دار کلسیم پلاسمای خون جوجه‌های گوشتی گردید.
جدول 2-3 نیازهای کلسیمی و فسفری جوجه‌های گوشتی (NRC، 1994).

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید