2-1-10- سبک زندگی17
2-2- فضاهای ورزشی17
2-2-1- نظریه های تفریحات سالم17
2-2-1-1- نظریه ی تأمین نیاز17
2-2-1-2- نظریه ی گذران اوقات فراغت17
2-2-1-3- نظریه ی ارزش فردی و اجتماعی18
2-2-1-4- نظریه بازآفرینی18
2-2-1-5- مدل مول و همکاران18
2-2-2- ورزش همگانی و عوامل توسعه آن19
2-2-2-1- عوامل اصلی توسعه ورزش همگانی20
2-2-3- تکامل ورزش همگانی20
2-2-4- متغیرهای تأثیرگذار بر فعالیت بدنی شهروندان21
2-2-5- ورزش به عنوان حق شهروندی22
2-2-6- ابعاد ورزش همگانی23
2-2-7- انگیزه های گرایش به ورزش همگانی23
2-2-8- ویژگی فضاهای ورزشی24
2-2-9- نقش و وظیفه شهرداری در برنامه ریزی و مدیریت فضاهای ورزشی در ایران25
2-2-10- مشخصات انواع زمینهای ورزشی26
2-2-10-1- مرکز ورزشی واحد همسایگی26
2-2-10-2- مرکز ورزشی محله26
2-2-10-3- مرکز ورزشی ناحیه27
2-2-10-4- مرکز ورزشی شهر27
2-3- فضاهای فرهنگی و هنری27
2-3-1- حوزه های فرهنگ27
2-3-2- سابقه برنامه ریزی فرهنگی در ایران28
2-3-3- اهمیت و نقش برنامه ریزی فرهنگی در شهرها جهت توسعه فرهنگی29
2-3-4- نقش و وظیفه ی شهرداری در برنامه ریزی و مدیریت فضاهای فرهنگی- هنری در ایران30
2-3-5- جایگاه فعالیت های فرهنگی در نظام عمومی گذران اوقات فراغت30
2-3-6- فضاهای فرهنگی- هنری عرضه شده در شهر تهران31
2-3-6-1- تئاتر31
2-3-6-2- فرهنگسرا31
2-3-6-3- کتابخانه عمومی32
2-3-6-4- موزه32
2-3-6-5- خانه فرهنگ33
2-3-6-6- سینما34
2-3-6-7- نگارخانه34
2-3-6-8- زورخانه34
2-3-6-9- مراکز ویژه35
2-4- سبک زندگی35
2-5- کیفیت زندگی36
2-5-1- دیدگاه های مربوط به کیفیت زندگی شهری36
2-5-1-1- دیدگاه سیاست گذاران36
2-5-1-2- دیدگاه مخاطب محور37
2-5-1-3- دیدگاه کارشناس محور37
2-5-1-4- دیدگاه روان شناختی- ادارکی38
2-5-1-5- دیدگاه های نیمه تجربی38
2-5-2- رویکردهای نظری کیفیت زندگی39
2-5-2-1- رویکرد برنامه ریزی شهری39
2-5-2-2- رویکرد جغرافیایی40
2-5-2-3- رویکرد فلسفی42
2-5-2-4- رویکرد اجتماعی43
2-5-2-5- رویکرد اقتصادی44
2-5-2-6- رویکرد بوم شناسی45
2-5-3- ابعاد کیفیت زندگی شهری46
2-5-4- رویکردهای ارزیابی کیفیت زندگی شهری48
2-5-4-1- رویکرد ذهنی52
2-5-4-2- رویکرد عینی53
2-5-4-3- رابطه بین کیفیت ذهنی و عینی54
2-5-5- شاخص های اصلی کیفیت زندگی55
2-5-5-1- تولید ناخالص داخلی(GDP)55
2-5-5-2- شاخص پیشرفت اصلی (GPI)56
2-5-5-3- شاخص سلامت اجتماعی (SHI)56
2-5-5-4- شاخص توسعه انسانی (HDI)56
2-5-6- شاخص های کیفیت زندگی در ایران57
2-5-6-1- شاخصهای محیطی57
2-5-6-2- شاخصهای فرهنگ شهروندی57
2-5-6-3- شاخصهای اقتصادی57

2-5-6-4- شاخصهای جمعیتی و اجتماعی58
2-5-6-5- شاخصهای آموزش، تحصیلات و مهارت ها58
2-5-6-6- شاخصهای زیر ساخت ها و تأسیسات58
2-5-6-7- شاخصهای سلامتی و بهداشت58
2-5-6-8- شاخصهای حقوق شهروندی59
2-5-6-9- شاخصهای تفریحات و استراحت59
2-5-6-10- شاخصهای مسکن و سرپناه59
2-5-6-11- شاخصهای امنیت59
2-5-7- مدل های کیفیت زندگی60
2-5-7-1- مدل کیفیت زندگی هنکوک و همکارانش60
2-5-7-2- مدل کیفیت زندگی کامپل و همکاران61
2-5-7-3- مدل کیفیت زندگی لندزمن62
2-5-7-4- مدل کیفیت زندگی فلیس و پری63
2-5-7-5- مدل کیفیت زندگی رافائل65
2-5-7-6- مدل کیفیت زندگی سالواریس65
2-5-7-7- مدل کیفیت زندگی داس66
2-5-7-8- مدل کیفیت زندگی میشل66
2-5-7-9- کیفیت فراگیر زندگی اشمیت و نول67
2-5-7-10- مدل کیفیت زندگی دلفیم و همکارانش68
2-5-8- تکنیک های ارزیابی کیفیت زندگی70
2-5-8-1- تکنیک SWOT70
2-5-8-2- تکنیک AHP72
2-5-9- تجربیات جهانی در زمینه کیفیت زندگی73
2-5-9-1- آمریکا73
2-5-9-2- هلند74
2-5-9-3- سنگاپور74
2-5-10-4- تورنتو کانادا74
2-5-10-5- استانبول ترکیه74
2-5-10-6- سائوکارلوس برزیل75
2-5-10-7- پورتو پرتغال76
2-5-10-8- تایپه تایوان77
نتیجه گیری79
فصل سوم80
مقدمه81
3-1- مشخصات کلی شهر تهران81
3-2- سابقه تاریخی و نحوه شکل گیری منطقه 1882

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

3-3- موقعیت منطقه 18 در شهر تهران84
3-4- مشکلات منطقه88
3-5- پتانسیل های منطقه89
3-6- خصوصیات اقلیمی و مسیلهای منطقه 1892
3-7- خصوصیات ژئومورفولوژی منطقه 1893
3-7-1- ژئومورفولوژی اقلیمی93
3-7-2- ژئومورفولوژی ساختمانی93
3-8- خصوصیات جمعیتی، اجتماعی، اقتصادی، صنعتی، سیاسی و خدماتی منطقه 1894
3-8-1- خصوصیات جمعیتی و اجتماعی94
3-8-1-1- روند تحولات جمعیت منطقه 1894
3-8-1-2- الگوی سنی جمعیت95
3-8-1-3- خانوار و بعد خانوار96
3-8-1-4- مهاجرت97
3-8-1-5- ویژگیهای اجتماعی جمعیت97
3-8-2- خصوصیات اقتصادی98
3-8-2-1- وضع فعالیت98
3-8-2-2- وضع شاغلان بر حسب گروه های عمده فعالیت99
3-8-3- خصوصیات صنعتی100
3-8-4- خصوصیات سیاسی101
3-8-5- خصوصیات خدماتی101
3-9- معرفی فضاهای مورد مطالعه در منطقه 18101
3-9-1- پردیس تماشا101
3-9-2- مجموعه ورزشی شهیدان اسماعیلی103
3-9-3- ورزشگاه امام رضا (ع)103
3-9-4- مجموعه ورزشی بدر104
3-9-5- مجتمع فرهنگی، تفریحی و ورزشی شهید مختار سلیمانی105
نتیجه گیری106
فصل چهارم107
مقدمه108
4-1- تحلیلهای توصیفی108
4-1-1- جنسیت108
4-1-2- سن109
4-1-3- وضعیت تأهل110
4-1-4- سطح تحصیلات111
4-1-5- وضعیت اشتغال112
4-1-6- میزان درآمد ماهانه113
4-1-7- میزان هزینه ماهانه114
4-1-8- از کدام منطقه شهر تهران به این مرکز مراجعه می نمایید؟115
4-1-9- چه مدت است که در این منطقه اقامت دارید؟116
4-1-10- کدام یک از مراکز زیر را می شناسید؟117
4-1-11- هر چند وقت یکبار به مراکز نام برده مراجعه می کنید؟118
4-1-12- بیشتر، چه روزی را برای رفتن به مراکز نام برده انتخاب می کنید؟119
4-1-13- چه ساعتی از شبانه روز را برای رفتن به مراکز نام برده انتخاب می کنید؟120
4-1-14- نحوه دسترسی شما به مراکز نام برده کدام گزینه است؟121
4-1-15- مهمترین هدف استفاده شما از این مراکز کدام گزینه است؟122
4-1-16- مشخصه ی بارز مراکز نام برده که باعث حضور شما در آن می شود، کدام است؟123
4-1-17- کدام عامل باعث وابستگی و حس تعلق شما به مراکز نام برده، گردیده است؟124
4-1-18- انتظار شما از این مراکز چیست؟125
4-2- تعیین سلسله مراتب مراکز مورد بررسی در شاخص های پژوهش با روش سلسله مراتبی (AHP)126
4-2-1- شاخص محیطی و کالبدی129
4-2-2- شاخص اقتصادی129
4-2-3- شاخص اجتماعی130
4-2-4- شاخص آموزشی131
4-2-5- شاخص زیرساخت و تأسیسات132
4-2-6- شاخص امنیت132
4-2-7- شاخص سلامت133
4-3- تکنیک SWOT134
4-3-1- تدوین راهبردهای SWOT137
فصل پنجم139
مقدمه140
5-1- شاخصهای آمار توصیفی (مرکزی و پراکندگی)140
5-2- آمار استنباطی143
5-2-1- آزمون کولموگروف-اسمیرنوف143
5-2-2- بررسی تأثیرات فضاهای فرهنگی، ورزشی و هنری منطقه 18 در منطقه و فرا منطقه بر کیفیت زندگی زندگی شهروندان144
5-2-2-1– بررسی تأثیرات فضاهای فرهنگی، ورزشی و هنری منطقه 18 در منطقه بر گویه های کیفیت زندگی شهروندان144
5-2-2-2– بررسی تأثیرات فضاهای فرهنگی، ورزشی و هنری منطقه 18 در فرا منطقه بر گویه های کیفیت زندگی شهروندان148
5-2-2-3- مقایسه تأثیرات فضاهای فرهنگی، ورزشی و هنری بر گویه های کیفیت زندگی در منطقه و فرا منطقه151
5-2-2-4– بررسی تأثیرات فضاهای فرهنگی، ورزشی و هنری منطقه 18 در منطقه بر شاخص های کیفیت زندگی شهروندان154
5-2-2-5– بررسی تأثیرات فضاهای فرهنگی، ورزشی و هنری منطقه 18 در فرا منطقه بر شاخص های کیفیت زندگی شهروندان155
5-2-3- اولویت بندی میزان تأثیرات فضاهای فرهنگی، ورزشی و هنری منطقه 18 بر منطقه و فرا منطقه156

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

5-3- آزمون فرضیه های پژوهش157
5-3-1-آزمون فرضیه اول157
5-3-2- آزمون فرضیه دوم158
نتیجه گیری160
پیشنهادات161
فهرست منابع140
پیوست177
Abstract184
فهرست جداول
جدول 2-1- عوامل تأثیر گذار بر فعالیت شهروندان22
جدول 2-2- جایگاه فعالیت های فرهنگی در نظام عمومی گذران اوقات فراغت31
جدول 2-3- ابعاد هشت گانه کیفیت زندگی و توصیف کننده های اصلی هر یک از آنها51
جدول 2-4- دسته بندی انواع کیفیت زندگی بر حسب ذهنی-عینی و فردی-جمعی55
جدول 2-5- کیفیت فراگیر زندگی اشمیت و نول68
جدول 2-6 – جدول SWOT72
جدول 2-7- شاخص های کیفیت زندگی در شهر سائو کارلوس برزیل76
جدول 2-8- معیار و شاخص های کیفیت زندگی77
جدول 2-9- شاخص های ذهنی بکار گرفته شده در ارزیابی کیفیت زندگی ذهنی ساکنان شهر تایپه77
جدول 2-10- جنبه های مختلف کیفیت زندگی شهری78
جدول 3-1- جمعیت و نرخ رشد مناطق 22 گانه شهر تهران در طی سالهای 1355 تا 139082
جدول 3-2- فهرست و مشخصات محلات 16 گانه منطقه 1889
جدول 3-3- جمعیت و نرخ رشد منطقه 18 طی دوره های 1390-135595
جدول 3-4- جمع و درصد جمعیت منطقه 18 در گروه های عمده سنی در سال 139095
جدول 3-5- تعداد و بعد خانوار منطقه 1896
جدول 3-6- تعداد مهاجرین وارد شده طی 5 ساله گذشته به منطقه 18 بر حسب علت مهاجرت97
جدول 3-7- وضع سواد شهروندان منطقه 1897
جدول 3-8- وضع زناشویی شهروندان منطقه 1897
جدول 3-9- وضع فعالیت در منطقه 1898
جدول 3-10- وضع شاغلان بر حسب گروه های عمده فعالیت در منطقه 1899
جدول 4-1- توزیع فراوانی و درصد نمونه آماری بر اساس جنسیت108
جدول 4-2- توزیع فراوانی و درصد فراوانی نمونه آماری بر اساس رده ی سنی109
جدول 4-3- توزیع فراوانی و درصد فراوانی نمونه آماری بر اساس وضعیت تأهل110
جدول 4-4- توزیع فراوانی و درصد فراوانی نمونه آماری براساس سطح تحصیلات111
جدول 4-5- توزیع فراوانی و درصد فراوانی نمونه آماری بر اساس وضعیت اشتغال112
جدول 4-6- توزیع فراوانی و درصد فراوانی نمونه آماری بر اساس میزان درآمد ماهیانه113
جدول 4-7- توزیع فراوانی و درصد فراوانی نمونه آماری بر اساس میزان هزینه ماهانه114
جدول 4-8- توزیع فراوانی و درصد فراوانی نمونه آماری بر اساس منطقه اقامت مراجعه کنندگان115
جدول 4-9- توزیع فراوانی و درصد فراوانی نمونه آماری بر اساس مدت اقامت در محله116
جدول 4-10- توزیع فراوانی و درصد فراوانی نمونه آماری بر اساس شناختن مراکز117
جدول 4-11- توزیع فراوانی و درصد فراوانی نمونه آماری بر اساس تعداد مراجعه به مراکز118
جدول 4-12- توزیع فراوانی و درصد فراوانی نمونه آماری بر اساس روزهای مراجعه به مراکز119
جدول 4-13- توزیع فراوانی و درصد فراوانی نمونه آماری بر اساس ساعات مراجعه به مراکز120
جدول 4-14- توزیع فراوانی و درصد فراوانی نمونه آماری بر اساس نحوه دسترسی به مراکز121
جدول 4-15- توزیع فراوانی و درصد فراوانی نمونه آماری بر اساس هدف استفاده از مراکز122
جدول 4-16- توزیع فراوانی و درصد فراوانی نمونه آماری بر اساس مشخصه بارز مراکز123
جدول 4-17- توزیع فراوانی و درصد فراوانی نمونه آماری بر اساس عامل وابستگی و حس تعلق125
جدول 4-18- امتیاز نهایی بدست آمده از تکنیک AHP126
جدول 4-19- عوامل داخلی و خارجی فعالیت مراکز مورد مطالعه134
جدول 4-20- مقایسه زوجی نقاط قوت134
جدول 4-21- مقایسه زوجی نقاط ضعف135
جدول 4-22- مقایسه زوجی نقاط فرصت135
جدول 4-23- مقایسه زوجی نقاط تهدید135
جدول 4-24- ارزیابی عوامل داخلی (IFE)135
جدول 4-25- ارزیابی عوامل خارجی (EFE)136
جدول 4-26- راهبردهای ارائه شده در راستای فعالیت مراکز مورد مطالعه137
جدول 5-1- شاخص های آماری هر یک از گویه ها140
جدول 5-2- شاخص های آماری (مرکزی و پراکندگی) برای متغیرهای پژوهش143
جدول 5-3- نتایج آزمون کولموگروف-اسمیرنوف برای برازندگی توزیع نرمال متغیرهای پژوهش144
جدول 5-4- نتایج آزمون تی تک نمونه ای برای تأثیرات فضاهای فرهنگی، ورزشی و هنری منطقه 18 بر گویه های کیفیت زندگی در منطقه (ارزش آزمون3)145
جدول 5-5- نتایج آزمون تی تک نمونه ای برای تأثیرات فضاهای فرهنگی، ورزشی و هنری منطقه 18 بر گویه های کیفیت زندگی در فرا منطقه (ارزش آزمون3)148
جدول 5-6- نتایج آزمون تی مستقل برای مقایسه تأثیرات فضاهای فرهنگی، ورزشی و هنری منطقه 18 بر گویه های کیفیت زندگی درمنطقه و فرا منطقه151
جدول 5-7- نتایج آزمون تی تک نمونه ای جهت بررسی تأثیرات فضاهای فرهنگی، ورزشی و هنری منطقه 18 در منطقه بر شاخص های کیفیت زندگی شهروندان (ارزش آزمون 3)154
جدول 5-8- نتایج آزمون تی تک نمونه ای جهت بررسی تأثیرات فضاهای فرهنگی، ورزشی و هنری منطقه 18 در فرا منطقه بر شاخص های کیفیت زندگی شهروندان (ارزش آزمون 3)155
جدول 5-9- نتایج آزمون تی مستقل برای مقایسه تأثیرات فضاهای فرهنگی، ورزشی و هنری منطقه 18 بر شاخص های کیفیت زندگی درمنطقه و فرا منطقه156
جدول 5-10- نتایج آزمون فریدمن برای اولویت میزان تأثیر مراکز فرهنگی، ورزشی و هنری منطقه 18 بر کیفیت زندگی شهروندان در منطقه و فرا منطقه157
جدول 5-11- نتایج آزمون تی تک نمونهای برای فرضیه دوم159
فهرست نمودارها
نمودار 3-1- هرم سنی منطقه 18 در سال 1390 ……………………………………………………………………………96
نمودار 4-1- توزیع جنسیت نمونه آماری …………………………………………………………………………………….109
نمودار 4-2- توزیع رده ی سنی نمونه آماری ……………………………………………………………………………….110
نمودار 4-3- توزیع وضعیت تأهل نمونه آماری …………………………………………………………………………….111
نمودار 4-4- توزیع سطح تحصیلات نمونه آماری …………………………………………………………………………112
نمودار 4-5- توزیع وضعیت اشتغال نمونه آماری …………………………………………………………………………113
نمودار 4-6- توزیع میزان درآمد ماهانه نمونه آماری ……………………………………………………………………114
نمودار 4-7- توزیع میزان هزینه ماهانه نمونه آماری ……………………………………………………………………115
نمودار 4-8- توزیع منطقه اقامت مراجعه کنندگان ………………………………………………………………………116
نمودار 4-9- توزیع مدت اقامت ………………………………………………………………………………………………….117
نمودار 4-10- توزیع شناختن مراکز …………………………………………………………………………………………….118
نمودار 4-11- توزیع تعداد مراجعه به مراکز ………………………………………………………………………………….119
نمودار 4-12- توزیع روزهای مراجعه به مراکز ……………………………………………………………………………..120
نمودار 4-13- توزیع ساعات مراجعه به مراکز ……………………………………………………………………………..121
نمودار 4-14- توزیع نحوه دسترسی به مراکز ……………………………………………………………………………..122
نمودار 4-15- توزیع مهمترین هدف استفاده از مراکز …………………………………………………………………123
نمودار 4-16- توزیع مهمترین مشخصه بارز مراکز ………………………………………………………………………124
نمودار 4-17- توزیع عامل وابستگی و حس تعلق ……………………………………………………………………….125
نمودار 4-18- رتبه بندی مراکز در شاخص محیطی و کالبدی ……………………………………………………….129
نمودار 4-19- رتبه بندی مراکز در شاخص اقتصادی …………………………………………………………………….130
نمودار 4-20- رتبه بندی مراکز در شاخص اجتماعی ……………………………………………………………………131
نمودار 4-21- رتبه بندی مراکز در شاخص آموزشی ……………………………………………………………………131
نمودار 4-22- رتبه بندی مراکز در شاخص زیرساخت و تأسیسات ……………………………………………….132
نمودار 4-23- رتبه بندی مراکز در شاخص امنیت ………………………………………………………………………133
نمودار 4-24- رتبه بندی مراکز در شاخص سلامت …………………………………………………………………….133
فهرست اشکال
شکل 2-1- مدل مول و همکاران19
شکل 2-2- ابعاد کیفیت زندگی47
شکل 2-3- ابعاد کیفیت زندگی شهری47
شکل 2-4- شاخصهای اندازه گیری فردی کیفیت زندگی49
شکل 2-5- شاخصهای سطحی کیفیت زندگی49
شکل 2-6- مدل مفهومی عوامل مؤثر در کیفیت زندگی شهری61
شکل 2-7- مدل کیفیت زندگی کامپل و دیگران62
شکل 2-8- مدل کیفیت زندگی لندزمن63
شکل 2-9- مدل کیفیت زندگی فلیس و پری64
شکل 2-10- مدل کیفیت زندگی داس66
شکل 2-11- مدل کیفیت زندگی میشل67
شکل 2-13- ابعاد کیفیت زندگی69
شکل 2-14- چارچوب تحلیل SWOT71
شکل 2-15- ساختار سلسله مراتبی مدل کیفیت زندگی در شهر استانبول75
شکل 3-1- عکس ماهواره ای منطقه 1886
شکل 4-1- ماتریس ارزیابی موقعیت و اقدام استراتژیک138
فهرست نقشه ها
نقشه 3-1- موقعیت جغرافیایی منطقه 18 …………………………………………………………………………………….85
نقشه 3-2- وضع موجود کاربری اراضی منطقه 18 …………………………………………………………………………87
نقشه 3-3- تقسیمات ناحیه ای و محله ای منطقه 18 ………………………………………………………………………91
نقشه 3-4- موقعیت پردیس تماشا در ناحیه یک منطقه 18 ……………………………………………………………102
نقشه 3-5- موقعیت مجموعه ورزشی شهیدان اسماعیلی در ناحیه یک منطقه 18 …………………………..103
نقشه 3-6- موقعیت ورزشگاه امام رضا (ع) در ناحیه دو منطقه 18 ………………………………………………….104
نقشه 3-7- موقعیت مجموعه ورزشی بدر در ناحیه دو منطقه 18 ……………………………………………………105
نقشه 3-8- موقعیت مجتمع فرهنگی، تفریحی و ورزشی شهید مختار سلیمانی در ناحیه چهار منطقه 18 …………………………………………………………………………………………………………………………………………………105
پیشگفتار
بررسی کیفیت زندگی از اهداف مهم دست اندرکاران بوده و با توجه به گستردگی این مفهوم مورد توجه بسیاری از رشته های علوم مختلف قرار گرفته است. از این رو، بهبود رفاه و آسایش به عنوان هدف توسعه، وابسته به شناخت هر چه بیشتر عوامل مؤثر بر کیفیت زندگی انسان است. بر این اساس، شروع جدی این بحث به دهه 1960 باز می گردد. زمانی که مشخص شد رشد و توسعه اقتصادی لزوماً منجر به بهبود کیفیت زندگی مردم نمی شود. کیفیت زندگی به عنوان مفهومی برای نشان دادن میزان رضایت فرد از زندگی و به عبارتی معیاری برای تعیین رضایت و عدم رضایت افراد و گروه ها از ابعاد مختلف زندگی است. این ابعاد می تواند زمینه های تغذیه ای، آموزشی، بهداشت، امنیت و اوقات فراغت را شامل می شود، از طرفی، دیگر امروزه در ادبیات برنامه ریزی توسعه مباحث کیفیت زندگی به عنوان یک اصل اساسی پیوسته مورد نظر برنامه ریزان و مدیران امر توسعه است. ارتقاء برنامه ریزی شهری از نگاه صرف کالبدی-کارکردی به نگاهی چند بعدی و چند وجهی در قالب در نظر گرفتن ابعاد اجتماعی، روانی، کیفی و اقتصادی در تعامل و کنش متقابل با ابعاد کالبدی-کارکردی، یکی از نتایج توجه به مفهوم کیفیت زندگی شهری در عرصه جهانی بوده است. به طور کلی می توان گفت که مفهوم «کیفیت محیط زندگی» و یا «کیفیت زندگی شهری» با هدف اصلاح و تکامل مفهوم توسعه از توسعه صرف کمی و اقتصادی به توسعه پایدار شهری مطرح و مورد توجه قرار گرفت. به هر جهت، کیفیت زندگی به عنوان یک اصطلاح کلی، مفهومی برای نشان دادن چگونگی برآورده شدن نیازهای انسانی و همچنین معیاری برای ادراک رضایت و عدم رضایت افراد و گروه ها از ابعاد مختلف زندگی است.
پژوهش پیش رو در 5 فصل تدوین شده است که در فصل نخست به کلیات تحقیق شامل بیان مسئله، سؤالات تحقیق، فرضیه، اهداف، روش تحقیق، پیشینه و واژگان کلیدی تحقیق اشاره شده است.
در فصل دوم ابتدا تعاریف و مفاهیم و سپس نظریه ها، مدل ها و تجربیات کیفیت زندگی مورد بررسی قرار گرفته است.
در فصل سوم ابتدا، مشخصات کلی شهر تهران مورد بررسی قرار گرفت، و سپس پیشینه منطقه و ویژگی های طبیعی و انسانی منطقه 18 مورد بررسی قرار گرفت و در انتهای فصل، مشخصات مراکز مورد بررسی در پژوهش ذکر شده است.
در فصل چهارم ابتدا به بررسی و تحلیل نظر و دیدگاه مراجعه کنندگان مراکز مورد مطالعه پرداخته شده است و در نهایت از مدل های AHP و SWOT به منظور رتبه بندی و شناخت نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید مراکز استفاده شده است.
در پایان، در فصل پنجم برای تجزیه و تحلیل داده ها از فنون آمار توصیفی شامل جداول فراوانی و نمودارهای میله ای برای تجزیه و تحلیل داده های مشخصات فردی و سؤالات توصیفی و از آزمون آماری کولموگروف-اسمیرنوف، آزمون تی تک نمونه ای با ارزش آزمون 3، آزمون تی مستقل و آزمون فریدمن جهت تجزیه و تحلیل داده ها و بررسی فرضیات تحقیق استفاده شده است.
1-1- طرح مسئله تحقیق
امروزه یکی از شاخص های پیشرفت یک اجتماع، ارتقاء کیفیت زندگی است. کیفیت زندگی شهری، واژه ای پیچیده، چند بعدی و کیفی در رابطه با شرایط و وضعیت جمعیت، در یک مقیاس جغرافیایی خاص (شهر، منطقه، محله و…) است که هم متکی به شاخص های ذهنی یا کیفی و هم متکی به شاخص های عینی یا کمی است. مفهوم کیفیت زندگی شهری را می توان در یک برداشت جامع و کلی بدین گونه تعریف کرد: « کیفیت زندگی شهری در برگیرنده ی ابعادی روانی است که شاخص هایی همچون رضایت، شادمانی و امنیت را در بر می گیرد. در برخی موارد، رضایت اجتماعی نیز نامیده می شود. همچنین ابعادی محیطی که در برگیرنده ی سنجه هایی همچون مسکن، دسترسی به خدمات و امنیت محیطی است. جنبه های دیگر در برگیرنده ی توجه به فرصتهای اجتماعی، امیدهای اشتغال، ثروت و اوقات فراغت است». قبل از دهه 1970 در برنامه ریزی شهری بیشتر بر ابعاد کالبدی-کارکردی توجه می شده است و به اهداف و ارزشهای اجتماعی و کیفی توجهی نمی گردید. بعد از تحولاتی که در دیدگاهها، اهداف و روشهای برنامه ریزی صورت گرفت مفاهیم جدیدی از جمله توجه به مفهوم کیفیت زندگی وارد مباحث برنامه ریزی شهری گردید و برنامه ریزی شهری را به سمت تعیین شاخص ها و معیارهای جدیدی جهت بیان ارتقاء کیفیت زندگی شهری سوق داد.
از جمله شاخص های اساسی سنجش کیفیت زندگی وجود فضاهای عمومی در سطح شهر است که همه شهروندان بدان دسترسی بی قید و شرط دارند و نیازهای وسیعی از شهروندان را پاسخگو می باشد. فضاهای عمومی شهری طیف وسیعی از فضاها را دربر می گیرد. فضاهای عمومی صحنه نمایش زندگی روزمره مردم است و در تقابل با فضای زندگی خصوصی تعریف می شود. اهمیت فضای عمومی به دلیل نقشی است که در توسعه جامعه ی دموکراتیک بازی می کند؛ به عبارتی چنانچه دسترسی برابر به عرصه ی عمومی برای همه ی جامعه فراهم شود، تهدید تمایز و جدایی اجتماعی کاهش می یابد و تنوع فرهنگی شکل یافته، می تواند فضای عمومی را تبدیل به مکانی نماید که افراد و گروه های مختلف بتوانند در اجرای قوانین خود گزیده، مشارکت کنند. مطابق با نظریات هابرماس و آرنت، دسترسی بی قید و شرط، اصل اساسی در فضاهای عمومی است (مدیری، 1385: 12). از این رو توجه به فضاهای مورد نیازی که ضامن سلامت جسم و روح و کیفیت زندگی شهروندان است، در برنامه ریزی و ساختار شهر ضروری به نظر می رسد. بدین منظور برنامه ریزی به منظور ارتقای کیفیت زندگی شهری نیازمند دستیابی به معیارها و شرایطی است که آسایش و رضایتمندی شهروندان را از طریق برآوردن نیازهای مادی و روانی آنان پاسخ گوید (وظیفه و همکاران، 1392: 2).
منطقه 18 تهران در سال 1359 به عنوان منطقه جدید به شهر تهران ملحق گردیده است. این منطقه در منتهی الیه جنوب غربی شهر تهران واقع شده و از شمال به 45 متری زرند و بزرگراه فتح در منطقه 9 و منطقه 21، از جنوب به بزرگراه آیت اله سعیدی (منطقه 19) و بزرگراه آزادگان و شهر چهاردانگه، از شرق به بزرگراه آیت اله سعیدی و منطقه 17، و از غرب به بزرگراه آزادگان محدود می گردد.
در دهه 80، پنج مجموعه بزرگ فرهنگی، ورزشی، هنری (پردیس تماشا، شهید سلیمانی، بدر، شهیدان اسماعیلی و امام رضا) در این منطقه احداث گردیده که تامین کننده و برطرف کننده نیازهای اجتماعی شهروندان ساکن در منطقه می باشد و این پایان نامه در پی آن است که به ارزیابی تأثیر این فضاهای عمومی در بهره مندی از آنها جهت ارتقاء کیفیت زندگی شهروندان بعد از گذشت یک دهه بپردازد.
1-2- سوالات تحقیق
1- تاثیر احداث فضاهای جدید فرهنگی، ورزشی و هنری مورد مطالعه منطقه 18 بر کیفیت زندگی شهروندان چگونه است؟
2- فضاهای فرهنگی، ورزشی و هنری مورد مطالعه منطقه 18 چه تغییری در شیوه زندگی مردم منطقه به وجود آورده اند؟
1-3- فرضیات تحقیق
1- فضاهای فرهنگی، ورزشی و هنری منطقه 18 با ارائه کارکردهای متفاوت در منطقه و فرامنطقه بر کیفیت زندگی شهروندان تأثیر متفاوتی گذاشته اند.
2- احداث 5 مجموعه فرهنگی، ورزشی و هنری مورد مطالعه منطقه 18، موجب تغییر شیوه زندگی شهروندان از سنتی به مدرن شده است.
1-4- اهداف تحقیق
اهداف این تحقیق را می توان در موارد ذیل خلاصه کرد:
1- شناسایی نقاط قوت و ضعف مراکز مورد مطالعه
2- ارزیابی تأثیر فضاهای فرهنگی، ورزشی، هنری در ارتقاء کیفیت زندگی شهروندان در منطقه 18 شهر تهران
3- تشریح چگونگی تأثیر مراکز مورد مطالعه در ارتقاء کیفیت زندگی شهروندان منطقه 18
1-5- بهره وران تحقیق
– شهرداری تهران
– شهرداری منطقه 18
– مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران
– شورای شهر تهران و شورایاری ها
– مسئولین سازمان های مورد مطالعه
– مراکز دانشگاهی
1-6- نوآوری تحقیق
تاکنون طرح و پژوهشی در زمینه ارزیابی تاثیر فضاهای فرهنگی، ورزشی و هنری در ارتقاء کیفیت زندگی شهروندان منطقه 18 تهیه نشده است، بر همین مبنا می توان آن را موضوع جدید تلقی کرد.
1-7- روش تحقیق
روش تحقیق در این پایان نامه به صورت توصیفی – تحلیلی و علّی- مقایسه ای است. در بخش اول به بررسی پیشینه منطقه با توجه به اسناد و مدارک موجود وضعیت قبلی منطقه بررسی می شود و سپس با روش مقایسه ای ضمن بررسی و تحلیل ویژگی ها و خصوصیات منطقه و ساکنان آن قبل از احداث مجموعه ها و بعد از آن به تحلیل، ارزیابی و علت یابی آنها می پردازیم.
1-8- تکنیک کار و ابزار گردآوری اطلاعات
از روش کتابخانه ای و میدانی با توجه به مراحل ذیل استفاده می شود:
– تعریف متغیرها (سن، جنس، سطح در آمد، هزینه، نحوه دسترسی، هدف استفاده، میزان رضایت، امنیت، سلامت، آموزش و…)
– تعیین شاخص ها
– طراحی پرسشنامه و تحلیل آن
– استخراج اطلاعات و تحلیل آن
– مقایسه ی فعالیتها
– تببین آثار فعالیت ها با توجه به جدول SWOT
– وزن دهی
– ارزیابی
1-8-1- ابزار گردآوری اطلاعات
پرسشنامه – آمارنامه – اسناد و مدارک مرتبط
1-9- نمونه گیری
جامعه آماری این پایان نامه شامل تمامی شهروندان منطقه 18 می گردد. با توجه به جمعیت منطقه، امکان پرسشگری از تمام شهروندان امکان پذیر نمی باشد بنابراین به دلیل نیاز به حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده شده است. جمعیت منطقه مورد مطالعه در سال 1390 معادل 391368 نفر می باشد و در نتیجه حجم نمونه 385 نفر محاسبه گردید و نمونه برداری به شیوه تصادفی و خوشه ای انجام می شود.
1-10- روش تحلیل اطلاعات و داده ها
روش تحلیل با کاربرد شاخص های آمار توصیفی و در سطح آمار استنباطی انجام خواهد گرفت. از نرم افزارSPSS برای تحلیل آماری و AHP نیز برای تبیین سلسله مراتب فعالیت ها استفاده می شود.
1-11- پیشینه تحقیق
1-11-1- داخلی
– کاظم جاجرمی و ابراهیم کلته (1385) در مقاله ای با «عنوان سنجش وضعیت شاخص های کیفیت زندگی در شهر از نظر شهروندان مطالعه موردی: گنبدقابوس»، به وسیله ی پرسشنامه داده های تحقیق را جمع آوری نموده اند و به سنجش الگوهای ذهنی افراد از وضعیت شاخص های کیفیت زندگی محله شان پرداخته اند و میزان آن را در کل شهر و نواحی مختلف مورد استفاده قرار می دهد و به این نتیجه رسیده اند که شاخص های کیفیت زندگی از نظر شهروندان در نواحی مختلف شهر تفاوت شدیدی را نشان می دهد.
– ئه سرین محمودپور (1387) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان «برنامه ریزی ارتقاء کیفیت فضاهای عمومی شهری نمونه موردی بوستان های شهری» در دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی به این نتیجه رسیده است که ضریب تاثیرگذار فضاهای عمومی شهری و بوستان های شهری-همچون یک نمونه از فضاهای عمومی شهری- از عناصر اصلی ساختار شهرها هستند که نقش مهمی در کیفیت زندگی و رفاه افراد ساکن در شهرها دارند. ارتقاء کیفیت فضاهای عمومی و بوستان های شهری با بهبود و تقویت ویژگی های کارکردی، اجتماع پذیری و تأمین نیازهای مردم، افزایش میزان استفاده از این فضاها را تحت تأثیر قرار داده و منجر به افزایش میزان استفاده، تقویت سرمایه اجتماعی و به تبع آن ارتقاء کیفیت زندگی و احساس رفاه مردم در شهرها، که از اهداف توسعه شهری پایدار است، می شود.
– امین فرجی ملایی (1389) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان « تحلیل شاخصهای کیفیت زندگی شهری و برنامه ریزی برای بهبود آن مورد شهر بابلسر» در دانشکده جغرافیا دانشگاه تهران به این نتیجه رسیده است که میان محلات مختلف شهر بابلسر از بعد شاخص های مورد بررسی تفاوت معنی داری وجود دارد و در عین حال براساس نتایج به دست آمده محلات مرزی شهر بابلسر (که شامل: شهرک آزادگان، یورمحله بالا، کاظم آباد، جوادیه و محله 16) نسبت به محلات داخلی از سطح کیفیت زندگی کمتری برخوردارند.
– وحید بیگدلی راد (1389) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان «بررسی و تبیین نقش فضاهای جمعی در ارتقاء کیفیت زندگی شهری و محیط های سکونتی، مطالعات موردی محلات نارمک و نواب» در دانشکده شهرسازی و معماری دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) به این نتیجه رسیده است که ارتقاء کیفیت فضاهای عمومی جهت اعتلاء زندگی شهری و تقویت کیفیت زندگی، امری الزامی است. لذا توجه به فضاهای عمومی و برنامه ریزی مناسب جهت خلق فضاهای با کیفیت از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد.
– علی شهپری (1390) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان « نقش فضاهای عمومی در کیفیت زندگی شهری مطالعه موردی پارک ملت، منطقه 3 تهران» در دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید بهشتی به این نتیجه رسیده است که رابطه ی تنگاتنگی مابین امکانات پارک و تنوع فضاها با مراجعه به پارک و همچنین حس تعلق به پارک و محل سکونت و نیز تمایل به مشارکت در راستای بهبود کیفیت محیط زندگی وجود دارد.
1-11-2- خارجی
اچمد و واهینی 1 (2012) در مقاله ای با عنوان «تأثیر خصوصی سازی فضای باز عمومی بر کیفیت زندگی بر روی میدان مردکا2 » به این نتیجه رسیده است که مردم در هر شرایطی به فعالیت های اجتماعی خود هم در فضاهای عمومی و هم خصوصی ادامه می دهند اما این فعالیت ها از لحاظ فیزیکی تفکیک شده است. به طور کلی، مردم از شرایط زندگی خود و نیز از ویژگی ها و امکانات فضاهای باز عمومی و خصوصی راضی هستند اما جوانب مدیریتی فضاهای خصوصی سازی شده از نوع عمومی بالاتر است.
الاجوییگبه3 و همکاران (2013) در مقاله ای تحت عنوان «ارزیابی کیفیت زندگی با استفاده از رویکرد سیستمی اطلاعات جغرافیایی برای تصمیم گیری درباره کاهش فقر» به این نتیجه رسیده اند که طبقات بالاتر از حد متوسط و خیلی خوب با وجود اینکه در مدل کیفیت زندگی وجود نداشته اند، کیفیت زندگی 61.53 % از فضای جغرافیایی دولت محلی اگور4 پایین تر از حد متوسط، 17.94 % شدیداً فقیر و 14.55 % در حد متوسط بوده است. همچنین، این تحقیق محل هایی با اولویت توسعه را شناسایی کرده و به این نتیجه رسیده است که کیفیت زندگی محلی اگور فقیر است و نیازمند مداخله فوری آگاهانه توسط تمامی شرکای توسعه به همراه دولت می باشد.
تی سانگ5 (2000) در پایان نامه خود با عنوان «آیا برنامه ریزی شهری در هنگ کنگ کیفیت زندگی را بهبود می دهد یا خیر؟» در دانشگاه هنگ کنگ به این نتیجه رسیده است که روند کیفیت زندگی در طی چند سال اخیر و درمیان مؤلفه های انتخابی در هنگ کنگ بسیار متفاوت و متنوع است. به طور کلی، زیرساخت های اجتماعی از قبیل آموزش، حمل و نقل، بهداشت و سلامت، و خدمات تفریحی بهتر شده اند و در عین حال این بهبود به قیمت زوال محیط زیست تمام شده است. خانه سازی موقعیت پیچیده تری دارد، چرا که برخی از عوامل کیفیت زندگی بهتر و برخی دیگر کاهش یافته اند. در رابطه با سیستم برنامه ریزی شهری، نتایج نشان دادند که برنامه ریزی ناهماهنگ و ناسازگار و مکانیسم پیاده سازی دولت مقیاس هایی که باعث بهبود کیفیت زندگی می شوند را در عمل کاهش می دهد. همچنین در فرآیند توسعه گذشته به برنامه ریزی برای محیط زیست توجه بی موردی شده است که خود به کاهش کیفیت محیط زیست منجر شده است. به طور کلی در حین توسعه، بین جنبه های مختلف کیفیت زندگی معامله بده بستانی برقرار است، به طور کلی که برای داشتن کیفیت زندگی تثبیت شده عمومی، تصمیم گیری جوابگو و منطقی ضروری است.
1-12- موانع تحقیق
انجام هر تحقیقی معمولاً با مشکلات و تنگناهایی مواجه می شود. این مسأله برای محقق جغرافیا بیش از سایر رشته ها است. زیرا جغرافیا با موضوعاتی سروکار دارد که علاوه بر گستردگی و تنوع، تغییر و تحول دائمی ماهیت وجود آن را تشکیل می دهد. در انجام پژوهش حاضر نیز مشکلات زیادی وجود داشت که عمده ترین آن به شرح زیر است:
تلقی محرمانه بودن هرگونه اطلاعات و آمار و ارقام ساده از نظر مسؤولین شهرداری و بخصوص فایل نقشه وضع موجود کاربری های شهری؛
کمبود تحقیقات و مطالعات صورت گرفته پیشین در منطقه مورد مطالعه؛
مصاحبه نکردن مدیران مراکز مورد مطالعه؛
محدودیت آمار یا قدیمی بودن اغلب آنها که مشکلات فراوانی را در رسیدن به نتایج و اهداف تحقیق به همراه داشت.
1-13- روایی و پایایی تحقیق
برای روایی پرسشنامه از نظرات اساتید استفاده گردید و در نتیجه پرسشنامه در قالب زیر تدوین شده است.
شاخصگویهخیلی زیادزیادمتوسطکمخیلی کممحیطی و کالبدیمیزان رضایت شما از معماری مراکز نام برده…………
برای سنجش پایایی پرسشنامه در مرحله پیش آزمایش از آلفای کرونباخ استفاده شد که عدد 868. بدست آمد بنابراین پایایی پرسشنامه در حد عالی ارزیابی می شود.
1-14- واژه ها و مفاهیم
فضا6: فضا مجموعه ای از محیط طبیعی، انسان و فعالیت است. به بیان دیگر فضا، محدود به ابعاد فیزیکی نیست و آنچه در خود داشته، اعم از فیزیکی و غیر فیزیکی، ایستا و پویا را شامل می شود و دارای بعد زمان است (صرافی، 1364: 4).
فضاهای فرهنگی و هنری7: فضای فرهنگی و هنری شامل تمامی فضاهایی است که هدفشان ارائه و یا حمایت از هنرمندان و هنرشان می باشد (www.seattle.gov, 2015). فضاهای فرهنگی نظیر سالن های کنسرت، تئاترها، سینماها، کتابخانه ها، فرهنگسراها، موزه ها، نمایشگاه ها، جشنواره ها و… می باشد، این فضاها غالباً دارای جمعیت سیال و ناپایدار هستند که مطالعه بر آنها کاری مشکل است (فکوهی، 1387: 268).
فضای ورزشی8: فضاهای ورزشی اشاره به منطقه عمومی دارد که معمولاً برای فعالیت های ورزشی سازمان یافته استفاده می شود، اگر چه ممکن است در زمان های غیر ورزشی برای کاربردهای تفریحی دیگری مورد استفاده قرار گیرد (National Position Paper Sports Space, 2014: 1).
کیفیت زندگی9: کیفیت زندگی درجه ای از خوشبختی که فرد یا گروهی از مردم آن را حس می کنند. سازمان بهداشت جهانی (WHO) کیفیت زندگی را اینگونه تعریف کرده است: احساسات افراد از موقعیتشان در زندگی در بستر فرهنگ و چارچوب های ارزشی که آن انسان ها در آن زیست می کنند و همچنین کیفیت زندگی در رابطه با اهداف، انتظارات، استانداردها و دغدغه های افراد تعریف می شود (Aref, 2011: 27).
شهروند10: شهروند کسی است که با هم نوع خود زندگی می کند و از طرف دولت حمایت می شود، از حقوق اجتماعی برخوردار است و وظیفه ی اجتماعی انجام می دهد. شهروندی راه های زندگی کردن شهروندان با یکدیگر است. شهروندی توانایی افراد را برای قضاوت در مورد زندگی خودشان تصدیق می کند، بنابراین زندگی شهروندی افراد از پیش به وسیله ی نژاد، مذهب، طبقه، جنسیت یا هویتشان تعیین نمی شود (عسکریان، 1385: 145).
مقدمه
شناخت و آگاهی کامل از مباحث علمی مستلزم درک و ریشه یابی مفاهیم پایه و نظری آن در رابطه با موضوع مورد بحث می باشد. بنابراین توجه به چارچوب نظری تحقیق و حرکت کردن در مسیر آن زمینه را جهت انجام مطالعه تسهیل می نماید. آگاهی از تعاریف و نظریه های مرتبط با موضوع، و پیشینه تحقیقات انجام شده در مورد آن، محقق را در جمع بندی نهایی و تحلیل نتایج یاری نموده و با آگاهی کامل تصمیم گیری می نماید. در این فصل به تشریح تعاریف و مفاهیم، رویکردهای نظری، دیدگاه ها، ابعاد و شاخص های کیفیت زندگی و همچنین مدل های کیفیت زندگی پرداخته خواهد شد.
2-1- تعاریف و مفاهیم
2-1-1- فضا
فضا، عینیتی حاصل از نقض پذیری و اثرگذاری افراد و گروههای انسانی در مکان و یا به سخن دیگر، پیامد عملکردهای متعامل دو محیط طبیعی-اکولوژیک و اجتماعی-اقتصادی است. از این رو، فضا را می توان نوعی تولید اجتماعی در مکان به شمار آورد. از آنجا که فضا متشکل از اجزائی مرتبط است، می توان آن را یک نظام (سیستم) به شمار آورد و چون این نظام، واقعیتی مکانی-فضایی است، می توان از نظام مکانی-فضایی یاد کرد (صدوق و سعیدی، 1385: 10).
2-1-2- فضاهای عمومی
فضاهای عمومی شهری، یکی از عناصر مهم ساختار فضایی شهرها هستند که نقش مهمی در کیفیت زندگی و رفاه افراد ساکن در شهرها دارند. برنامه ریزی، طراحی، مدیریت، نگهداری و استفاده از فضاهای عمومی، توجه پژوهشگران بسیاری را از شاخه های علمی مختلف، به خود جلب کرده است، در این ارتباط صاحب نظران مختلف تعاریف متنوع و متفاوتی را از فضاهای عمومی ارائه کرده اند.
فضاهای عمومی شهری، آندسته از فضاها در شهرها هستند که مالکیت عمومی دارند و معمولا توسط شهروندان برای دور هم جمع شدن و تبادل اندیشه های سیاسی مورد استفاده قرار می گیرند (Mitchell, 1996: 134).

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید