1- مبانی نظری پژوهش 2- مطالعات انجام شده
بخش اول : مبانی نظری پژوهش
در این بخش مبانی نظری پژوهش بررسی میشود که شامل موضوعات زیر است:
– تعریف تصادف
– انواع تصادف
– علل تصادف
– تاریخچه تصادف
– تعریف آزادراه و مباحثی پیرامون آن
– مقدمهای بر ایمنی راه
– دیدگاه روانشناسی در خصوص تصادفات
2-1 تعاریف واژگان

2-1-2 تعریف تصادف
تصادف عبارت است از انجام عمل یا واقعهای در خیابان، جاده، کوچه و میدان، اصولا سطح معابر و گذرگاه ها که بر اثر این عمل و واقعه به اتومبیل، راننده، اشیاء، اشخاص، حیوانات، آثار و ابنیه و غیره خسارت وارد میآید و باعث صدمات بدنی یا منجر به فوت میگردد.
معنی لغوی تصادف در فرهنگ عمید (عمید، 1371، 389) :
تصادف : به هم برخورد کردن – با هم روبرو شدن – به هم رسیدن برحسب اتفاق- برخورد.
تصادم : به هم کوفته شدن – سخت به هم خوردن دو چیز – کوفته شدن دو جسم به یکدیگر.
معنی تصادف در فرهنگ معین (معین، 1386، 433) :
تصادف : برخورد کردن – باهم روبرو شدن – به هم خوردن – پیش آمدن – اتفاق افتادن – پیش آمد – برخورد.
تصادم : به هم کوفتن – سخت به هم خوردن – برخورد سخت.
معنی تصادف در فرهنگ دهخدا (دهخدا، 1325،ج1، 1002) :
تصادف : مقابل و روبرو شدن بدون قصد – برخورد کردن – برخورد – تقابل – سانحه – حادثه – در تداول امروز مرگ یا اصابت ناشی از واژگون شدن – به هم خوردن وسائط نقلیه.
تصادم : به هم کوفتن – برهم زدن – با هم کوفتن و انبوهی کردن.
همانطور که در معنی لغوی مشخص شد در بحث تصادفات منظور عملی همان تصادم است که معنی آن به هم کوفتن سخت، به هم خوردن دو چیز است. ولی به دلیل استفاده مفرط و آسان امروزه در همه جای دنیا کلمه تصادف را با همان مفهوم تصادم به کار میبرند و در فرهنگ دهخدا هم کلمه تصادف به معنی کامل « تصادفات مورد نظر ما » به کار برده شده است (میر حسینی 1376، 12).
2-2 تاریخچه تصادف
اولین تصادف در جهان به عصر رومیها باز میگردد که برای ارتباط شهرهایشان راهها را توسعه دادند و آنها را به صورت برآمده میساختند تا مشرف به اراضی پست باشد و در این راهها بود که تصادفات ترافیکی رخ داد و متعاقبا پارهای از اقدامات کنترلی صورت گرفت. در این رابطه محدودیت وزن برای پیشگیری از خرابی وسیله نقلیه و نیز تخریب روسازی راهها وضع گردید ، نادیده گرفتن حق تقدم تقبیح شد و ممنوع گردید. با اختراع اتومبیل وضعیت سفر در پیچیدگیهای مسایل ترافیک نمود دیگری یافت و نیاز به مقررّات و اصطلاحات محسوس گردید. در سپتامبر 1899 فردی به نام بلیس3 در آمریکا هنگام پیاده شدن از یک وسیله نقلیه با یک درشکه تصادف کرد و جان سپرد.
اولین تصادف در ایران در دوم آذرماه 1305 هـ..ش به وقوع پیوست که طی آن مرحوم غلامحسین درویش، استاد موسیقی و نوازنده معروف تار در حالی که سوار بر درشکه بود با یک اتومبیل تصادف کرد و کشته شد.
2-3 انواع تصادف
تصادف به سه حالت: خسارتی- جرحی- فوتی تقسیم میشود و در دو شکل با برخورد و بدون برخورد پیش می آید
با این تعاریف در مییابیم که تصادف عبارت است از: هر واقعهای برای اتومبیل و اشخاص در ارتباط با تردد و جابجایی در معابر و نظایر آن به هر شکل که نتیجهاش خسارت، جرح و فوت باشد و این در واقعه ممکن است در سطح خیابانها و کلیه معابر و یا داخل محیطهای بسته ما توقفگاهها، پارکینگها و… با نقض مقررّات و اصول ایمنی تردد و جابجایی به وجود آید. (همان منبع ، 12)
واحدهای ترافیکی اعم از راننده، وسیله نقلیه، عابر، حیوان و یا هر چیز مرتبط با آنها در هر تصادفی سلسله وقایع مخصوص به خود دارند که باید دقیقا و در شرایط آن واقعه مورد بررسی کامل قرار گیرد. سلسله وقایع عبارت است از اوضاع و احوال و شرایطی که در ارتباط با همدیگر تصادف را موجب میشوند و چون زنجیر وار به هم متصل و مربوطند «سلسله وقایع گفته می شوند».
لذا در کلیه تصادفات چهار واقعه اصلی به ذهن خطور میکند و بقیه حالات و شرایط ممکن است در برخی تصادفات باشد یا نباشد و این چهار واقعه عبارتند از :
1- برخورد در روی راه با وسیله نقلیه دیگر هر واحد ترافیکی دیگر نظیر اشخاص، اشیاء، احشام.
2- انحراف و خروج از راه معبر.
3- واژگون شدن.
4- تصادف بدون برخورد.
در جدول 2-1 اقسام این حوادث نشان داده میشود و بررسی علمی و فنی این حوادث و اظهار نظر در مورد علت وقوع حادثه به عهده کارشناس تصادفات میباشد.
تصادف خسارتی: به این معنی است که بر اثر وقوع آن به اتومبیلها و اشخاص و غیره خسارت مالی وارد میگردد.
تصادف جرحی: عبارت است از اینکه بر اثر برخورد یک یا چند وسیله نقلیه به همدیگر یا برخورد با اشیاء و اجسام و واژگونی و غیره ضمن ایجاد خسارت مالی اشخاص نیز در این رابطه مجروح میگردند.
تصادف فوتی: عبارت است از برخورد دو مرحله: اول (خسارت – جرح) که در نتیجه آن علاوه بر خسارت و جرح، شخص یا اشخاص اعم از راننده و سرنشین یا عابر در این حادثه فوت مینمایند. (همان منبع، 13)
برخورد وسیله بابدون برخورد1- عابر
2- وسیله نقلیه
3- احشام
4- اشیاء ثابت
5- دوچرخه
6- گاری اسبی
7- وسیله نقلیه غیر موتوری
8- قطار
9- سایر اشیاء1- خروج از جاده
2- واژگونی
3- دیگر تصادف های بدون برخوردجدول 2-1 انواع اشکال مختلف تصادف
2-4 علل تصادفات
علل تصادفات عبارت است از ترکیب اوضاع و احوال و عواملی که بدون وجود یکی از آنها تصادف واقع نمیگردد و بر حسب دیدگاههای مختلف به شکلهای مختلف تقسیمبندی میشود. که در اینجا ما به دو دیدگاه اشاره میکنیم.
2-4-1 علل قضایی تصادف
مجموعه عللی که دادگاهها با توجه به آنها از روی قرائن و امارات احکام خود را صادر مینمایند و به سه گروه تقسیم میگردند (جدول 2-2):
الف) علل عادی ب) علل مشدّده ج) علل مخففه
الف ) علل عادی (ساده): علل عادی تصادف شامل بیاحتیاطی، بیمبالاتی، عدم رعایت نظامات دولتی و عدم مهارت میگردد که به طور خلاصه به تعریف هر کدام میپردازیم (لایقی 1383، 37).
علل قضاییعلل عادیعلل مخففهعلل مشدّهبی احتیاطی
بی مبالاتی
عدم مهارت

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

تخلف از مقررّات
عدم رعایت نظامات دولتیرساندن مصدوم به مرکز درمانی
در جریان قرار دادن پلیس
کاستن آلام مصدوممستی حین رانندگی
فاقد گواهینامه
سرعت غیر مجاز
عیب و نقص فنی
عبور ممنوع
تصادف باعابر پیاده
روی گذرگاه عابر

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

پیادهجدول 2 -2 خلاصه علل تصادف
بی احتیاطی: عبارت است از ارتکاب عملی از روی ترک حزم و پیشبینی که قطعا آن پیشبینی باید رعایت میشده. در واقع شخص بیاحتیاط کسی است که بدون توجه به نتایج عملی که عرفاً قابل پیش بینی است اقدام به عملی کند که منتهی به قتل یا صدمات بدنی یا ضرر میشود. به عبارت دیگر بی احتیاطی یعنی انجام کاری است که در آن احتمال خطر و آسیب برای دیگران وجود دارد. مانند آن دسته از کارهایی که در آئین نامه راهنمایی و رانندگی تحت عنوان « بایدها » مطرح میشد، مثل راننده باید به جلو توجه داشته باشد – باید فاصله طولی مناسب داشته باشد – باید حق تقدم را رعایت کند و امثال آن.. (میر حسینی ،1376، 101)
بی مبالاتی: مبالات یعنی فکر کردن در امری، اهتمام کردن. و بیمبالات یعنی بیقید و بند، سهل انگار، و عبارت از آن است که فاعل پیش بینی ورود ضرر از ناحیه فعل خود به غیر را می نماید. با این وجود لا قیدی به خرج میدهد و آن عمل را انجام میدهد و در حوادث رانندگی این لاقیدی تحت عنوان «نبایدها» در مقررات قید گردیده. مانند اینکه رانندگان نباید از چراغ قرمز عبور کنند- نباید از خط ممتد بگذرند نباید وسیله نقلیه را با عیب و نقص فنی به کار بیاندازند و امثال آن.
عدم رعایت نظامات دولتی: مقصود از نظامات دولتی انواع قوانین- تصویب نامهها- آیین نامهها و به طور کلی مقرراتی است که از طرف مقامات ذیصلاح تصویب و ابلاغ میشود. به شرطی که بین عدم رعایت نظامات و تصادف رابطه مستقیم وجود داشته باشد.
عدم مهارت، که به دو صورت ذیل مطرح میباشد:
1- مهارت مادی: عبارت از تردستی و چابکی در انجام امری مانند کسی که بدون داشتن گواهینامه رانندگی، به خوبی رانندگی مینماید.
2- مهارت معنوی: عبارت از آن است که شخص صلاحیت انجام کاری را دارد ولی توانایی انجام را به علت عدم تمرین و ممارست از دست می دهد. مانند کسی که با داشتن گواهینامه رانندگی نمیتواند به خوبی رانندگی نماید یا نوازندهای که سالها نوازندگی میکرد ولی پس از گذشت مدتی به علت عدم تمرین دیگر نمی تواند از قسمتهای مختلف دستگاه نوازندگی به خوبی استفاده نمود و آهنگ موزونی را بنوازد.
ب) علل مشدّده: علل مشدّده عللی هستند که باعث تشدید مجازات راننده در صورت انتساب تقصیر در حادثه میگردند و حسب مقررات موجود (ماده 718 قانون مجازات اسلامی) توجه به تشخیص این علل که عمدتا در علت نامه اصلی تاثیر مستقیم دارند از اهمیت زیادی برخوردار است.
زیرا درج این علل باعث افزایش مجازات کیفری مرتکب میگردد و عبارتند از :
الف)رانندگی در حالت مستی
ب) نداشتن گواهینامه
پ) به کار انداختن وسیله نقلیه با عیب و نقص فنی در راهها
ت) تجاوز از سرعت مقرر (همان منبع، 102)
ث) عبور از محل ممنوع
ج) تصادف در گذرگاه عابر پیاده
چ) عدم مساعدت و کمک به مصدوم و ترک صحنه تصادف
به استناد ماده 719 قانون مجازات اسلامی هرگاه مصدوم احتیاج به کمک فوری داشته باشد راننده با وجود امکان رساندن مصدوم به مراکز درمانی و یا استمداد از مأمورین انتظامی از این کار خودداری کند و یا به منظور فرار از تعقیب محل حادثه را ترک کند و مصدوم را رها کند حسب مورد به بیش از 2/3 حداکثر مجازاتهای مذکور در موارد 714-715-716 قانون مجازات محکوم خواهد شد و دادگاه نمیتواند در مورد این ماده کیفیت مخففه نماید.
ج) علل مخففه: عبارت است از عللی که دادگاه به استناد انجام این اعمال از طرف راننده مقصر میتواند در محکومیت وی تخفیف اعمال نماید که عبارتند از:
– رساندن مجروح به مراکز درمانی
– تسکین آلام مجروح به هر شکل ممکن
– آگاه نمودن مأموران انتظامی از وقوع تصادف (همان منبع، 101)
2-4-2 علل فنی تصادفات
علل فنی شرایط، اوضاع و احوال و اعمال غیر عادی، نامناسب و غیر قانونی هستند که در نهایت یک حادثه را به وجود میآورند که به سه دسته تقسیم میشوند(جدول 2-3).
الف) علل اولیه، ب) علل واسط و پ) علل مستقیم (فرزام، 1381، 27)
علل فنیعلل اولیهعلل واسطهعلل مستقیمقصور سازمانهای مسئول
ترافیک
عدم قبول مسئولیت
فردی و اجتماعی اشخاصمعایب راه
معایب وسیله
نارسائیهای مربوط به انسان
شرایط طبیعیتخلف از مقررّات
تأخیر در رؤیت
تخطی از سرعت مطمئنه
فرار از تصادف به طرز غلطجدول 2 -3 انواع علل فنی تصادف
الف) علل اولیه: علل و عوامل ریشهای و بنیادی سوانح که از زمانهای دور وجود داشته است. مثل قصور سازمانها و نهادهای مرتبط با ترافیک، نقص آموزش فردی و عدم احساس مسئولیت فردی و اجتماعی و عدم آشنایی کامل به مقررّات عبور و مرور و عدم مهارت و کارائی لازم و عدم اجرای دقیق و صحیح مقررّات از جانب مأموران راهنمایی و رانندگی. به طور مثال:
– عدم انجام وظیفه کامل قانونی از جانب وزارت راه و شهرداریها.
– عدم ترمیم و مرمت جاده ها و خیابان ها.
– عدم تأمین علایم رانندگی و یا عدم نظافت و مرمت به موقع آنها.
– عدم آموزش صحیح قبل از اخذ گواهینامه و عدم شرایط صحیح و اصولی احراز صلاحیت.
ب) علل واسط: شرایط غیر عادی و غیر قانونی حاکم بر صحنه تصادف که مربوط به انسان، وسیله نقلیه، راه، شرایط جوی، نور و انواع موانع دید که منجر به یکی از علل چهارگانه مستقیم میگردد و به صورت زیر تقسیم شدهاند (جدول 2-4):
الف : نارسائیهای عامل انسانی ب: معایب راه (مهندسی راه)
پ: معایب وسیله نقلیه (مهندسی وسیله نقلیه) ت: اقلیم و شرایط آب و هوایی (همان منبع، 19)
معایب راه معایب وسیله نقلیهنارسائیهای انسان شرایط طبیعی 1. نواقص فنی راه
2. نواقص سطح راه
3.نقص علائم و تابلوها1. ضریب خطر
2. عامل فنی
3.عامل غیر فنی
4.استاندارد نبودن وسایل تولید داخلی و ضعف قوانین 1. نقص تواناییهای
جسمی و خصوصیات
طبیعی
2. خصوصیات فنی
3. خصوصیات اخلاقی
4.عوارض غیر طبیعی1. تابش نور خورشید
2. بخارگرفتگی شیشه های وسیله نقلیه
3. نور منکعس شده از آب سطح راه و…جدول 2-4 تقسیم بندی علل واسطه تصادفات
ب) علل مستقیم: مجموعه عواملی هستند که از علل ابتدائی سرچشمه گرفته و در علل واسط بصورت عوامل تسهیل کننده ظهور می نماید و موجب بروز علل مستقیم می شوند که از اجزاء این علل نوع خطا که همان علت اصلی تصادف یا علت تامه است که بوسیله ی کارشناس شناسایی می گردند از این رو مجموعه این فرآیند به چهار بخش تقسیم می نماید که عبارتند از:
1- تخلف از مقررات 3- تخطی از سرعت مطمئنه
2- تأخیر در رویت . 4- فرار به طرز غلط از تصادف
2-5 اهمیت تصادفات ترافیکی:
تصادفات جادهای به دلایل زیر از اهمیت خاصی برخوردارند که به مهمترین آنها اشاره می شود:
هزینههای اقتصادی (5/1 تا 5/2 درصد تولید کل ناخالص ملی)، هزینههای اجتماعی (دومین عامل مرگ و میر افراد فعال جامعه در کشورهای در حال توسعه) و آثار روانی بر فضای جامعه.
اما در مورد هزینههای ناشی از تصادفات به اختصار میتوان بر موارد زیر اشاره کرد:
– تولید از دست رفته – تعمیر خودرو
– مراقبت دراز مدت – اختلال در محیط کار(همان منبع ، 22)
– تأخیر در سفر – هزینه ماشین آلات
کیفیت زندگی – هزینههای قضایی
– هزینههای اداری
2- 6 اقدامات پیشگیرانه4
اقداماتی هستند که در چارچوب مدیریت ترافیک که با اعمال پارهای از روشها شبکه راهها از ایمنی و کارایی بیشتری و نیز تراکم ترافیک کمتری برخوردار میشوند ، در نظر گرفته می شود.
اهم عوامل انسانی مؤثر بر وقوع تصادفات به شرح زیر می باشند:
1- خصوصیات فردی راننده
2- تخلفات رانندگی
3- اختلال روحی و روانی
4- عوامل کاهش سطح هوشیاری (الکل، مواد مخدر و…)
5- معلولیت جسمی
6- نقص در سیستم اعطای گواهینامه
7- کمبود عوامل نظارتی بر نیروی انسانی
8- خستگی و خواب آلودگی

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید